هنرهای تجسمی

شناخت عملکرد مغز برای طراحی بهتر

هر فرد به روش خاص خود فکر می‌کند، به زمینه‌های خاصی علاقه دارد و بالاتر از همه اینها در کارهای خاصی می‌تواند موثر واقع شود. درک صحیح عملکرد سمت چپ و راست مغز به ما کمک می‌کند تا موثرتر و خلاق‌تر باشیم. این مطلب شامل توضیحات ساده‌ای از تعریف دو نیمه مغز و مشخصات هرکدام است. هم چنین در این مطلب به چگونگی استفاده از این بخش‌ها خلاقیت بیشتر و طراحی بهتر در افراد هنرمند و خلاق می‌پردازیم.

مفهوم مغز راست و چپ اولین بار در اواخر سال ۱۹۶۰ توسط یک بیولوژیست و روان‌شناس آمریکایی مطرح شد. او بیان کرد که سمت راست مغز بصری است و اطلاعات را به صورت شهودی و هم‌زمان پردازش می‌کند. این نیمه ابتدا نگاهی کلی به سوژه داره و بعد به سراغ جزییات می‌رود. اما سمت چپ مغز کلامی‌ است و اطلاعات را به صورت تحلیلی و به ترتیب آنالیز می‌کند. این بخش ابتدا به بخش‌های کوچک‌تر توجه دارد و آنها را کنار هم می‌گذارد تا شکل کامل را به دست بیاورد.

با وجود اینکه همه ما از هر دو بخش مغز استفاده می‌کنیم، اما در مغز هر یک از ما یکی از اینها عملکرد غالب دارد و به نوعی شخصیت ما را شکل می‌دهد.

تعریف و تفاوت‌های سمت چپ و راست مغز

right-brain-left-brain-ss-1920

هر بخش اطلاعات را به شکل متفاوتی پردازش می‌کند و مهمترین تفاوت در این فرآیند جنبه‌های بصری است.

سمت راست مغز سوژه یک منظره باشد یا شی یا قسمتی از یک کار هنری، کلیات آن را می‌نگرد و پس از آن به سراغ جزییات می‌رود.

اما سمت چپ مغز ابتدا جزییات را می‌نگرد و آنها را کنار هم می‌گذارد تا تصویر کامل را بدست آورد. مغز ما از هر دو قسمت استفاده و برای عملکرد کامل مغز انسان توانایی این دو بخش را با هم ترکیب و منطبق می‌کند. اما معمولا یک بخش بر دیگری غلبه می‌کند و رفتارهای فرد در جهت عملکرد آن بخش شکل می‌گیرد.

مشخصات مغز راست

در افرادی که سمت راست غالب است، عملکرد درک و فهم بیشتر بر مبنای منابع بصری صورت می‌پذیرد. این افراد اغلب اوقات یادگیری بصری دارند. آنها عاطفی و تحت تاثیر احساسات هستند و احساسات خود را بهتر درک می‌کنند و راحت تر بروز می‌دهند. به علاوه تفکر این افراد نسبت به دنیای افراد بسیار شهودی و کنجکاوانه است.

این افراد اغلب به شلختگی تمایل دارند، مدیریت زمان ندارند و قادر به الویت‌بندی مناسب نیستند.

مشخصات مغز چپ

سمت چپ مغز بخش سازمان دهی و منطق است. به همین دلیل افرادی که دارای سمت چپ غالب هستند بسیار منظم هستند. آنها برنامه ریزی و مشخص بودن مهلت انجام کار را ترجیح می‌دهند و به قوانین علاقه دارند. این افراد اغلب یادگیری بصری دارند و برای به خاطر سپردن مسائل استفاده از کلمات بیشتر از تصاویر به آنها کمک می‌کند.

آنها ایده‌ها را مرحله به مرحله و به صورت الگوریتمی‌ پردازش می‌کنند و بنابراین کمتر دچار اشتباه می‌شوند.

ارتباط سمت چپ و راست مغز با هنر، طراحی و خلاقیت

Left-Right-Brain-Illustrations-3

همان طور که ممکن است حدس زده باشید، افرادی که سمت راست مغزشان غالب است به طور طبیعی خلاق‌تر هستند. طبیعت کنجکاو و دیداری این افراد باعث می‌شود ذهن آنها دائم در حال فکر کردن به چیزهای جدید باشد.

افرادی که سمت چپ مغز آنها غالب است قدرت تحلیل بالایی دارند. اگر در این گروه قرار بگیرید ممکن است از اینکه طبیعت خلاقی ندارید احساس بدی داشته باشید. اما واقعیت این است که این افراد نیز می‌توانند به اندازه راست مغزها خلاق باشند تنها با روش متفاوتی این کار را انجام می‌دهند.

برای درک بهتر طبیعت هنرمند هر دو سمت مغز بهتر است نگاهی به چند اثر هنری داشته باشیم.

مغز راست = انتزاع

abstract

افراد راست مغز بیشتر به هنر انتزاعی تمایل داشته باشند زیرا نامنظم و بدون هیچ ترتیبی است. همچنین هنر انتزاعی هیچ مرزی ندارد بنابراین به نوعی خارج از قاعده است و خلاقیت بیشتری می‌خواهد.

از دیگر مشخصات هنر انتزاعی استفاده برای به تصویر کشیدن احساسات، بدون نیاز به عناصر بصری مشکل، است. یک فرد راست مغز ممکن است به راحتی مفهوم عمیق یک اثر انتزاعی را درک و تفسیر کند.

سمت چپ مغز = هنر منظم

03

برخلاف انتزاع، افراد چپ مغز بیشتر به نظم در هنر مانند هنرهای رئالیسم یا فوتورئالیسم جذب می‌شوند. آنها به آثار هنری که دارای راهنما، شکل مشخص و حس است علاقه دارند. در تصویر بالا نقاشی را مشاهده می‌کنید که سرشار از خلاقیت است اما انتزاع نقشی در آن ندارد.

کدام سمت مغز شما غالب است

پیش از آن که متوجه شوید چگونه از خلاقیتتان استفاده کنید، باید بفهمید کدام سمت مغز شما فعال تر است. از آنجایی که اکثر افراد شناخت خوبی نسبت به مشخصات خود دارند ممکن است بتوانید با توجه به توضیحات بالا حدس خوبی در این باره داشته باشید. اما برای نتیجه دقیق تر می‌توانید از برخی آزمون‌های آنلاین استفاده استفاده کنید:

آزمون مغز راست / مغز چپ برای هنرمندان

این آزمون برای هنرمندان و با سوالاتی درباره نقاشی طراحی شده است. حتی اگر شما نقاشی نمی‌کشید می‌توانید سوالات را به کارهای مشابه ارتباط دهید. مثلا اگر طراح وب هستید می‌توانید سوالات را با توجه به ابزارهای نقاشی آنلاین پاسخ دهید.

تست خلاقیت مغز چپ در برابر مغز راست

این تست عمومی‌تر است و رنج مخاطب وسیع تری را در بر می‌گیرد. به علاوه پس از تکمیل تست، پاسخ‌های دقیق‌تر و جزیی‌تری ارائه می‌دهد.

این آزمون‌ها را انجام دهید، ممکن است از نتیجه آن شگفت‌زده شوید. همچنین ممکن است بر مبنای نتایج این آزمون‌ها روش‌های فکر کردن و ایده‌پروری خود را تغییر دهید.

کار خود را ارتقا دهید

بعد از انجام تست‌های بالا ممکن است به این نتیجه برسید که نه ١٠٠٪‏ راست مغز و نه ١٠٠٪‏ چپ مغز هستید. ما ترکیبی از هر دو حالت هستیم.

در برخی کارها  از درصد مشخصی از مغز راست یا چپ را استفاده می‌کنیم و باقی‌مانده کار را از با استفاده از بخش مخالف انجام می‌دهیم. به عنوان مثال زمانی که نقاشی می‌کشید در ابتدا یک تصور کلی از نقاشی نهایی دارید. (مغز راست، کلی‌نگری) سپس با انتخاب عناصر، ترکیب رنگ‌ها و اضافه کردن سایه‌ها نقاشی را پیش می‌برید (مغز راست، عملکرد هم‌زمان روی چیزهای متفاوت) اما در همان زمان شما توانایی این را دارید که نگاهی منتقدانه به کاری که انجام می‌دهید داشته باشید. (مغز چپ، تحلیل‌گری) استراتژی‌هایی وجود دارد که در هر ترکیبی از رفتارها به ما کمک خواهند کرد که بتوانیم نتایج جدیدی بدست آوریم و کارهای متفاوتی ارائه دهیم:

استایل خود را بشناسید

mixed

همانطور که در ابتدای مطلب خواندید افراد راست مغز بیشتر به هنر انتزاعی و افراد چپ مغز بیشتر به رئالیسم علاقه دارند. اگر ما مشخصات هر دو گروه را داشته باشیم به ترکیبی از این اشکال هنر علاقه خواهیم داشت. استایل خود و شکلی از ترکیب انتزاع و رئالیسم که بیشتر می‌پسندید، را پیدا کنید. علاقه به اضافه کردن اشکال هندسی نشان می‌دهد شما سمت چپ مغز شما بسیار قوی است اما اثراتی از تفکر راست مغزی نیز در شما وجود دارد.

تعدادی از کارهای متفاوت هنری را نگاه کنید و یادداشتی از آثار مورد علاقه خود تهیه کنید. آنها را با هم مقایسه کنید و نقاط مشترک آنها را بیابید. میزان انتزاعی بودن آن را بسنجید و ارتباط آنها با نوع تفکر خود را تحلیل کنید. سپس نتیجه را در کار خود انعکاس دهید.

از ذهن خود تبعیت کنید

isometric

اگر از نظم و سازماندهی لذت می‌برید از آن در هنر خود استفاده کنید. فکر نکنید برای خلاق بودن لازم است بسیار متفاوت وعجیب باشید.

برای افراد چپ مغز روش پیشنهادی این است که یک قانون خلق کنید که تما طراحی تحت آن انجام شود، سپس روش‌های مختلف تغییر این قانون در طراحی را بررسی کنید و طرح را به شکل جدیدی تغییر دهید.

برای مثال تنها از یک شکل استفاده کنید و آن را به یک تصویر بزرگ تبدیل کنید، تنها از یک رنگ با پرده‌های و سایه‌های مختلف و یا از کارهای هنری با اندازه‌های یکسان استفاده کنید.

اگر به اشکال منظم علاقه ندارید و هنر انتزاعی را بیشتر ترجیح می‌دهید، همین کار را انجام دهید. به این دلیل که فکر می‌کنید کار هنری باید سازمان‌دهی داشته باشد، خودتان را محدود نکنید. کار هنری می‌تواند منظم و با قاعده باشد اما این یک الزام نیست. افراد راست مغز زمانی که یک تصویر بزرگ در ذهن خود دارند باید رنگ‌های متفاوت، الگوها و بافت‌های مختلف را امتحان کنند.

از آنجایی که حاکمیت سمت راست مغز به مفهوم دیدن کل سوژه در ابتدا و سپس جزییات است، اول خروجی کار خود را تصور کنید و سپس در حین کار به جزییات بپردازید.

روی اشتباهات خود کار کنید

حال که خصوصیات مثبت خود را بهتر می‌شناسیم می‌توانیم درک بهتری از اشتباهاتمان داشته باشیم. اشتباهات خود را مشخص کنید و به راه‌های اصلاح آنها فکر کنید. به جای اینکه هر روز با بی‌نظمی‌ خود بجنگید (چه در طراحی هنری و چه در کار یا زندگی) از ابزارها و منابعی استفاده کنید که کار را برای شما آسان‌تر می‌کنند و تلاش کنید یک عادت منظم برای خود ایجاد کنید.

اگر به این دلیل که بیش از حد تحلیل‌گر هستید، برای داشتن خلاقیت با مشکل مواجه هستید با طبیعت ذاتی خود برای نظم مبارزه نکنید. در عوض روش‌های جدیدی برای استفاده از خلاقیت بیابید و تکنیک‌های تازه را تمرین کنید.

به خاطر داشته باشید طراحی گرافیک و مهارت‌های هنری هیچ فردی از ابتدا بدون نقص نیست. مهم نیست طبیعت آنها چیست، همه افراد باید از هر دو بخش مغز خود برای پیشرفت بهره بگیرند و بهتر است اشتباهات خود را بپذیرند و روی برطرف کردن آنها فکر کنند.

هر چه شناخت کامل‌تری از خود داشته باشیم نقاط قوت و ضعف کار خود را بهتر می‌شناسیم. می‌دانیم روی چه چیزهایی باید تمرکز کنیم و از طرف دیگر می‌توانیم بفهمیم در چه کارهایی ضعف داریم و راه حل‌های هوشمندانه برای رفع اشتباهات و مشکلات پیدا می‌کنیم.

4

۲ دیدگاه

  • سلام ممنون از مطالب مفیدتون جسارتا این تئوری سمت راست و چپ مغز دیگه به این معنا نیست مغز یه سلسله سویچ یا چیپست نیست بلکه به دلیل معلوم نبودن خواستگاه اگاهی و ذهن درون خود مغز نمیتونیم کارکرد بخشی برای مغز مشخص کنیم ! کل ذهن و تمامی قوای مغزی برای فعالیت های بالا به کمک هم میان نه قسمتی از یک قشر و بافت!!!یافته های علوم شناختی موید این مطلب است. با تشکر و سپاس از سایت خوبتون

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]