طراحی صنعتی

آشنایی با تکنیک ایده یابی و حل مساله اسکمپر (SCAMPER)

تکنیک اسکمپر (SCAMPER) یکی از کارآمدترین روش‌های ایده پردازی و خلاقیت است، به ویژه اگر قصد توسعه محصول یا خدماتی را داشته باشید این تکنیک گزینه مناسبی است، هرچند که در هر زمینه‌ای می‌توان از آن استفاده کرد. در این مطلب قصد داریم با تکنیک اسکمپر و نحوه استفاده از آن در طراحی محصول آشنا شویم. در ادامه با هزارویک بوم همراه شوید.

Creativity-2-w600ایده اولیه تکنیک اسکمپر از این باور نشات می‌گیرد که هر چیز جدیدی، نوع تغییر یافته یا دگرش پدیده‌هایی است که از قبل وجود داشته‌اند. این نام در واقع برگرفته از حروف اول ۷ کلمه است که اصول این تکنیک را تشکیل می‌دهند:

  • S – Substitute، به معنی جایگزینی
  • C – Combine، به معنی ترکیب کردن
  • A – Adapt، به معنی تطبیق دادن
  • M – Modify، به معنی تغییر یا اصلاح
  • P – Put to another use، به معنی تعریف کاربردهای دیگر
  • E – Eliminate، به معنی حذف کردن
  • R – Reverse، به معنی معکوس کردن

این ۷ مورد یک چک لیست کلی را تشکیل می‌دهند که می‌توان از آنها برای پرسش سوال‌های گوناگون در مورد محصولات موجود استفاده کرد. پاسخ به این پرسش‌ها با توجه به مسئله یا چالشی که با آن مواجه هستیم منجر به خلق ایده‌های نو و راه‌حل‌های خلاقانه می‌شود.

چگونه این روش را در مورد محصول یا خدمات خود به کار ببریم؟

creativityii-w600

برای شروع باید محصول یا خدمتی موجود را در نظر بگیریم. ممکن است مواردی که انتخاب می‌کنید از نظر شما دارای نقص باشند و یا قابلیت توسعه داشته باشند، بعد از آن باید به کمک کلماتی که در بالا گفته شد شروع به پرسش سوالات متعدد کنید. پس از پاسخ به این پرسش‌ها بررسی کنید که کدام‌ یک از آنها امکان تبدیل شدن به یک راه‌حل عملی را دارند. آیا بین پاسخ‌ها ایده‌ای وجود دارد که بتوان از طریق آن محصولی را توسعه داد؟ آیا ایده‌ای بالقوه وجود دارد که بتوان در آینده به کشف ویژگی‌ها یا امکان تحقق آن اندیشید؟ برای پرسش چنین سوالاتی می‌توان از هفت اصل نام برده استفاده کرد که توضیح هر کدام را در ادامه می‌خوانیم.

۱. جایگزینی

SubstitutesForChrist-w600

قطعات محصول یا کانسپت مورد نظر را از هم جدا کنید (می‌توان این کار را به صورت ذهنی انجام داد) و اشیا یا وسایل دیگر را به جای آنها قرار دهید. این تکنیک همراه با آزمون و خطا است، جابجایی موارد را آن‌قدر ادامه دهید تا گزینه مطلوب را بیابید. بعضی از این جایگزینی‌ها می‌تواند در مورد رنگ، نام، موقعیت یا بسته‌بندی باشد.

مثال مناسبی که در این مورد می‌توان به آن اشاره کرد، استفاده بویینگ از نوعی کامپوزیت جدید برای ساخت هواپیما است. این جایگزینی موجب سبک‌تر شدن وزن هواپیما و در نتیجه کاهش مصرف سوخت شده است.

۲. ترکیب

knot-w600

قدم بعدی ترکیب عناصر است. بسیاری از کارشناسان حوزه نوآوری بر این باورند که برای خلق یک پدیده باید موارد موجود را به‌گونه‌ای جدید با هم ترکیب کرد؛ بنابراین دو یا چند قسمت از سوژه مورد نظرتان را با عناصر دیگر ترکیب کنید، یا بین آنها ارتباط یا اتصال ایجاد کنید. انجام این کار می‌تواند شما را به سوی احتمالات یا راه‌حل‌های جدید هدایت کند.

دستگاه چاپ گوتنبرگ نمونه‌ای بارز از محصول ترکیبی است که ماشین تحریر متحرک را با حروف سربی تلفیق کرد و مکانیزم چاپ را به وجود آورد.

۳. تطابق

problem-solving (2)-w600

به راه‌حل مسائل دیگر فکر کنید، آیا موردی هست که بتوان آن را با مسئله مورد نظر شما تطبیق داد؟ فیس‌بوک مثال خوبی برای این مورد است. قالب سایت این شبکه اجتماعی ابتدا برای مرورگرهای دسکتاپ طراحی شده بود اما به سرعت آن را با گوشی‌های هوشمند سازگار کردند.

۴. تغییر یا اصلاح

problem_solving-w600

از خود بپرسید با بزرگنمایی یا تغییر مسئله چه ایده‌هایی به وجود می‌آیند. بزرگنمایی قسمتی از ایده می‌تواند درک ارزش آن را آسان‌تر کند و یا نگرشی جدید نسبت به اهمیت اجزای سازنده محصول یا خدمات به وجود آورد.

برای مثال شرکت فنسی هندز (Fancy hands)، موسسه‌ای است که کارهای افراد را به جای خود آنها انجام می‌دهد؛ اما به تازگی دستیار مجازی را از طریق توسعه یک سیستم به وجود آورده تا در انجام کارهای دشوار و پرهزینه به کمک آنها بیاید.

۵. قرار دادن در موقعیت‌های مختلف یا تعریف کاربردهای دیگر

problem-solving-w600

به این بیندیشید که چگونه می‌توان ایده مورد نظرتان را برای کاربردهای مختلف استفاده کرد. خیلی مواقع ایده زمانی جذاب و عالی به نظر می‌رسد که به طرزی متفاوت ارائه شود. برای مثال غذای باقیمانده در رستوران‌ها و فروشگاه‌ها معمولا به سطل زباله منتقل می‌شدند تا اینکه ایده تبدیل آنها به کمپوست مطرح شد و کاربرد جدیدی برای غذاهای اضافه به وجود آمد.

۶. حذف کردن

Problem-Solving (1)-w600

اگر قسمتی از ایده خود و یا عناصر تشکیل دهنده آن را حذف کنید چه اتفاقی می‌افتد؟ اگر قسمت‌هایی از آن را کوچک کنید، کاهش دهید یا ساده کنید چطور می‌شود؟ ویندوز۸ مثال خوبی برای این مورد است. مایکروسافت از این طریق نیاز استفاده از موس را حذف کرد.

۷. معکوس کردن یا بازچینی

Rearrange-w600

آیا می‌توانید چینش اجزا، ترتیب الگو یا طرح‌بندی‌ها را در ایده خود تغییر دهید؟ آیا می‌توانید جای علت و معلول را عوض کنید؟ در مورد روندها و تغییر توالی آنها نیز بیندیشید.

برای مثال اوبر روند سفارش تاکسی از سوی مردم را به صورتی دیگر سازمان داد. اکنون مردم به دنبال تاکسی نمی‌گردند بلکه آن را از طریق گوشی هوشمند خود سفارش می‌دهند.

تکنیک اسکمپر علاوه بر تولید ایده برای توسعه محصول یا خدمات می‌تواند برای نوشتن کتاب یا مقاله نیز به کار گرفته شود، همچنین برای یافتن راه‌حل مسائل سیاسی، اجتماعی و روش‌های بازاریابی نیز مناسب است.

اگر به نوآوری و خلاقیت علاقه دارید در آینده برای خواندن مطالب بیشتر در مورد تکنیک‌های مختلف این حوزه با هزارویک بوم همراه شوید.

24

۳ دیدگاه

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]