عکاسی

ثبت عکس پویا از طبیعت

به عنوان یک عکاس باید این را قبول کنیم که عکس خوب، عکسی است که تنها بر روی صفحه نمایش یا قاب باقی نمانده و به ذهن و فکر بیننده وارد شود. اگر در سایت‌های اشتراک عکس مانند فلیکر به عکس‌های منتخب طبیعت دقت کنید، درمی‌یابید که چند ویژگی بصری خاص دارند که آنها را از بقیه متمایز کرده است. در حقیقت این وجه تمایز، همان ویژگی پویا بودن است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

عکس‌های طبیعت پویا چگونه هستند؟

dynamic-landscapes01

طوفان تابستانی – کوئین استون – نیوزیلند. مثالی از عکس طبیعت پویا

در واقع معنی عکس طبیعت پویا را نمی‌توان در لغت‌نامه و یا حتی دائره المعارف‌هایی از قبیل ویکی‌پدیا پیدا کرد؛ زیرا مفهوم آن یک برداشت کاملا شخصی است. عکس طبیعت پویا، عکسی است که انرژی و وسعت دنیای طبیعت را به بیینده منتقل می‌کنند. این تصاویر قدمی فراتر از محدوده دو‌ بعدی برداشته و همانند یک منظره سه بعدی واقعی، حس عمیق تصویر را به مخاطب نشان می‌دهد.

بحث عکس طبیعت پویا برای اولین بار توسط Galen Rowell، عکاس طبیعت برجسته آمریکائی، مطرح گردید.

ترکیب‌بندی پویا

ترکیب‌بندی اساس یک عکس خوب (پویا یا غیرپویا) است که استفاده از آن در عکاسی از طبیعت یک عنصر کاملا ضروری یه حساب می‌آید. ترکیب‌بندی خوب، ترکیبی است که بتواند چشم بیننده را به مدت چند لحظه، حدود ۱۵ میلی ثانیه، روی یک نقطه متمرکز کند. عکس زیر نمونه‌ای از ترکیب‌بندی خوب است.

dynamic-landscapes02

طلوع آفتاب بر فراز موراکی بولدر – اوتاگو – نیوزیلند. یک درو نما از دریا با آن اجازه می‌دهد تا یک تصویر پویا بسازد.

این تصویر تمام ویژگی‌های یک عکس پویا را دارد:

خطوط هدایت‌گر یا همگرا

– پرسپکتیو جالب

– عناصر پیش‌نمای جذاب

– عناصر میانی و پس زمینه زیبا

– رنگ روشن یا نور باور نکردنی

– جلب نظر بیننده و تمرکز وی بر روی عکس

– کمک در هدایت چشم به نقاط دیگر

مهم است بدانیم که همه تصاویر پویا این فاکتورها را یکجا ندارند و به ندرت همه این اتفاق‌ها در یک عکس پیش می‌آید. اما با تمرین مکرر، می‌توان فاکتور بیشتری را کنار هم جمع کرد و یک تصویر زیبا را بوجود آورد. تک تک فاکتور‌های تصاویر پویا را با هم بررسی می‌کنیم:

خطوط هدایت‌گر یا همگرا

یکی از ساده ترین راه‌ها برای جلب توجه بیننده به عکس، استفاده از خطوط هدایت‌گر یا همگرا است. خطوطی که معمولا از قسمت پائین عکس شروع شده و تا میانه تصویر کشیده می‌شوند و سعی بر این دارند که چشم‌ها را به طرف موضوع اصلی هدایت کنند، خطوط هدایت‌گر گفته می‌شود. مجموع خطوطی که به سمت یک هدف میل کرده و گاهی از نزدیک یکدیگر عبور می‌کنند، خطوط همگرا نامیده می‌شوند. قرن‌هاست که نقاش‌ها از خطوط همگرا در کارهای خود برای نشان دادن عمق در حالت دو‌ بعدی استفاده می‌کنند. این همان دلیلی است که باعث می‌شود تا موج‌ها، جاده‌ها، رودخانه‌ها، سوژه‌های عکاسی خوبی باشند.

خطوط هدایت‌گر نه تنها توجه بیننده را به عکس جلب می‌کند، بلکه سعی در نگه داشتن چشم‌ها بر روی محدوه سوژه اصلی را نیز دارند. تصویر زیر، عکس خام یک اسکله را نشان می‌دهد که یک ترکیب قوی بین خطوط همگرا اسکله و دیگر خطوط (آب، تپه‌ها و ابرها)  را ایجاد کرده است. به هنگام عکاسی در جست‌جو این خطوط باشید که معمولا در همه جا یافت می‌شوند.

dynamic-landscapes03

اسکه – فرانکتون، کوئین استون – نیوزیلند. عکاسی از موضوعات کلیشه‌ای مانند جاده‌ها و اسکله ها باعث قوی‌تر شدن دید بصری می‌شود. استفاده از خطوط مصنوعی در عکس‌ها باعث این می‌شود که در طبیعت نیز از خطوط دقیقتری استفاده کنید.

dynamic-landscapes04

در این عکس اسکله به عنوان خط هدایت‌گر اصلی و خطوط موجود در آب، تپه‌ها و ابرها فرعی هستند. خط منعکس شده تیره بر روی آب باعث می‌شود تاچشم ها بیشتر در مرکز کارد تمرکز کنند.

پرسپکتیو جالب

عکاس‌ها هنرمند هستند و مستند ساز جنجالی به شمار نمی‌روند. به ندرت پیش می‌آید که با قرار گرفتن در یک موقعیت معمول موفق به ثبت یک عکس پویا و خوب شوید. بنا به دلایلی هنگامی که به زمین، علف، برف و یخ و یا گل و لای نزدیک‌تر هستید، موفق به ثبت تصاویر پویاتری می‌شوید.

این مساله به خصوص هنگامی که از لنز‌های واید استفاده می‌کنید، بیشتر به چشم می‌آید. در این حالت سوژه اصلی خیلی کوچک به نظر می‌رسد. درواقع از ازتفاع ۵ یا ۶ فوتی خطوط هدایت‌گر دیگر قدرت بصری اصلی خود را از دست می‌دهند. پس سعی کنید هرچه می‌توانید به سوژه نزدیک‌تر شده و ارتفاع دوربین را کاهش دهید.

در صورتی که کاهش ارتفاع دوربین برایتان مقدور نیست، برای پیدا کردن زاویه دید منحصربه‌فرد سعی کنید، یک جای مرتفع نسبت به محیط را یافته و مخصوصا به هنگام استفاده از لنزهای زوم از آنجا عکاسی کنید. پیشنهاد می‌شود که دانش خود را ارتقا داده و همواره در گشت و گذار‌ها به دنبال یک چشم‌انداز مناسب باشید.

dynamic-landscapes05

پادوک بای – دریاچه واناک – نیوزیلند. کاهش ارتفاع دوربین در این عکس باعث شده است که حس صخره موجود در گوشه سمت راست کادر به خوبی، نشان داده شود. همچنین این عکس از امتیاز خطوط هدایت‌گر قوی برخوردار است.

عناصر پیش‌نما

تجربه ثابت کرده است که تصاویر پویا معمولا دارای یک یا چند عنصر پیش‌نمای قوی هستند، که صحنه پیش رو را کامل می‌کنند. مثال طلوع و غروب را در نظر بگیرید. مطمئنا هر چه نور تماشایی‌تر باشد، عکس‌های بهتری ثبت می‌شود، با اینکه این عکس، هیچ عنصر خاصی در خود ندارد، اما همان ابرهای قرمز رنگ، به خوبی بیننده را به خود جذب می‌کنند.

یک عکس پویای خوب، معمولا یک نقطه جذاب قدرتمند در نیمه پایین یا پیش‌نما خود دارند که این همان محل ورودی چشم‌ها به عکس و حرکت به سمت سوژه اصلی است. اگر عنصر پیش‌نما طوری باشد که شامل خطوط هدایت‌گر شود، می‌شود گفت که در کار خود به موفق شده اید.

dynamic-landscapes06

لوپین – فیوردلند – نیوزیلند – ترکیب خوب خطوط همگرا و پیش‌نما و درخشش آفتاب در پسزمینه

عناصر میانی و پسزمینه جذاب

یک بار از اول مرور کنیم. ابتدا یک سوژه ای را پیدا می‌کنیم که می‌خواهیم از آن عکس بگیریم. مثل نمای غروب آفتاب بر بلندای کوه‌ها. سپس با دقت تمام در منطقه به جست‌جو می‌پردازیم تا یک عنصر پیش‌نما مناسب پیدا کنیم که مکمل پس‌زمینه باشد.

انتخاب اینکه چه عنصری نقش اصلی پیش‌نما را ایفا کند، بیشتر از هر چیز به مساله رعایت تعادل در تصویر مرتبط می‌شود درواقع پس‌زمینه جایی است که چشم‌ها را به خود مجذوب می‌کند و پیش‌نما، صرفا یک هدایت‌گر به سمت هدف است.

میلفرد – فیوردلند – نیوزیلند. نقطه قوت این تصویر تابش آفتاب از پشت ابر‌ها بر فراز قله میتره است. عنصر میانی و پس زمینه به نوعی کل ترکیب عکس را پوشش می‌دهند، ولی خللی در قدرت اصلی نور تابیده وارد نکرده‌اند.

میلفرد – فیوردلند – نیوزیلند. نقطه قوت این تصویر تابش آفتاب از پشت ابر‌ها بر فراز قله میتره است. عنصر میانی و پس زمینه به نوعی کل ترکیب عکس را پوشش می‌دهند، ولی خللی در قدرت اصلی نور تابیده وارد نکرده‌اند.

رنگ روشن یا نور باور نکردنی

شاید تا بحال برای شما هم مشکل وابستگی رنگ‌ها، پیش آمده باشد. با اینکه همه رنگ‌ها در جایگاه خود خوب هستند، اما رعایت تعادل در رنگ بندی حرف اول را می‌زند. بسیار دیده شده که در عکس‌هایی که از طبیعت ثبت می‌شوند، رنگ مربوط به گیاهان و علف‌ها را از رنگ اشباع کرده و میزان شدت رنگ آن را بالا می‌برند. این امر تاثیر نامطلوبی در تعادل عکس خواهد گذاشت.

در عکس‌های پویای طبیعت رعایت تعادل الزامی است. بنابراین همانند تصویر زیر از پر کردن کادر با رنگ‌های زیاد خودداری کنید.

طلوع از Mt Taranaki – اگمونت – نیوزیلند. در این تصویر سعی شده نور آفتاب با رنگ زیاد از بین ابرها ظاهر شود.

طلوع از Mt Taranaki – اگمونت – نیوزیلند. در این تصویر سعی شده نور آفتاب با رنگ زیاد از بین ابرها ظاهر شود.

نمونه ای از اشباع رنگ زیاد - بی‌شک اگر اشباع رنگ‌ها و زیادی بیش از حد آنها در عکس نبود، امکان بیشتری برای لذت بردن از چنین منظره ای وجود داشت.

نمونه ای از اشباع رنگ زیاد – بی‌شک اگر اشباع رنگ‌ها و زیادی بیش از حد آنها در عکس نبود، امکان بیشتری برای لذت بردن از چنین منظره ای وجود داشت.

جلب نظر بیننده و تمرکز وی بر روی عکس

یک تحقیق کلی در امریکا اینطور نشان می‌دهد که به هنگام تماشای یک عکس چشم‌ها به سمت نقاط روشنی کشیده می‌شوند که نزدیک مرکز کادر قرار گرفته‌اند و هرچه اطراف کادر تاریک‌تر باشد، در تمرکز و محدود کردن چشم در مرکز تصویر کمک بیشتری می‌کند.

dynamic-landscapes10

اگر به عکس‌های بالا دقت کرده باشید، متوجه وجود این تکنیک می‌شوید. این کار را می‌توان با تنظیمات داخل دوربین و یک فیلتر کاهنده نور(ND) انجام داد.

حرکت یا سکون

با وجود این که تصاویری که حرکت یا بی‌حرکتی را به تصویر می‌کشند، همیشه مطلوب نیستند، اما گاهی می‌توانند نمایی از پویایی در ترکیب بندی عکس باشند.

dynamic-landscapes11

موراکی بولدر – اتاگو – نیوزیلند. با استفاده از Long exposure یک حالت پویا قوی بین ابرها ودریا ایجاد شده است. از دیگر نقاط برجسته این این عکس پویا می‌توان به پرسپکتیو جالب، استفاده از رنگ‌های روشن، پیش‌نما و پس‌زمینه زیبا اشاره کرد.

آیا عکس‌های پویا می‌توانند سیاه‌سفید باشند؟
بدون شک تصاویر پویای بسیاری در زمینه طبیعت در حالت سیاه‌سفید وجود دارد. هیچ حالتی کنتراست و بافت‌ها را همانند حالت سیاه سفید نشان نمی‌دهد.
جهت جبران، جای خالی رنگ‌ها، مقدار سیاه‌سفید به اندازه‌ای باید باشد که چشم‌ها را به سمت سوژه هدایت کرده و بر روی عناصر گرافیکی قوی همانند خطوط هدایت‌گر تکیه کند. نمونه‌های ‌سیاه‌سفید فراوانی از اسکله و نرده‌های آن در کنار دریا می‌توانید پیدا کنید.
آیا همه عکس‌های خوب از طبیعت، به معنای پویا بودن آنها است؟
به هیچ وجه اینطور نیست. عکس‌های خوب و خیره کننده ای هم وجود دارند که کمتر از تکنیک‌های گفته شده در این مقاله استفاده کرده‌اند. ترکیب پویا، فقط یک حالت از عکاسی طبیعت است. درحقیقت بسیاری از عکس‌های طبیعت خوب نیز وجود دارند که فقط یک حالت ایستا و ترکیبی ساده دارند.

4

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]