تاریخچه فرش

پیش درآمدی بر فرش بختیاری

در مجموعه مطالب بررسی پیشینه، ساختار، طرح و نقش فرش‌ ایرانی در شهرهای مختلف به بررسی فرش اردبیل و فرش اصفهان پرداختیم. در ادامه این روند، در چند مطلب متوالی به بررسی فرش بختیاری می‌پردازیم. در این مطلب نگاهی به پیشینه فرش بختیاری و ساختار آن داریم. با ما همراه شوید.

استان چهارمحال و بختیاری در جنوب شرقی ایران واقع شده است. ساکنان استان چهارمحال و بختیاری به دو گروه یکجانشین و کوچ نشین تقسیم می‌شوند. در یک نگرش کلی به جمعیت استان می‌توان مجموع ساکنان آن را به سه گروه زیر تقسیم کرد:

الف – روستایی‌هایی که اصولا یا جزو عشایر نیستند یا از عشایر اسکان یافته هستند و بیشتر به مشاغلی نظیر کشاورزی٬  دامداری و بافت قالی اشتغال دارند.

ب – شهرنشینانی که از عشایر و روستاییان سابق منطقه مهاجران سایر نقاط تشکیل شده‌اند و بیشتر به امور اداری و خدماتی اشتغال دارند.

ج – عشایری که هنوز دارای زندگی متحرک هستند و لااقل سالی دوبار جابه‌جا می‌شوند و به اصطلاح ییلاق و قشلاق می‌کنند.

استان چهارمحال و بختیاری به علت شرایط جغرافیایی خاص خود و قرار گرفتن در منطقه‌ای کوهستانی و سردسیر٬ همواره از شرایط مساعدی برای تولید فرش دستباف برخوردار بوده است و تولید فرش نسبت به سایر صنایع دستی از اهمیت بیشتری برخوردار است. قالی عمده‌ترین صنعت دستی استان چهارمحال و بختیاری است که در درجه اول در روستاها٬ بعد در بین عشایر اسکان یافته و دست آخر در شهرها رواج کامل دارد. قالی از وسایل لوکس زندگی عشایر محسوب می شود و نشانگر منزلت و تفاخر آنهاست.

Ashayer-1001boom

مهمترین مناطق قالیبافی در استان چهارمحال و بختیاری عبارتند از: چالشتر – سامان – اشگفتک – پیربلوط – ارجنگ – وردنجان – فرخ شهر – بروجن – بلداجی – فرادبنه – هیرگان – باباحیدر – اردل و نواحی تابعه آن – شلمزار و همچنین گروه فرش‌های طایفه اولاد.

درحال حاضر کلیه قالی‌های چهارمحال و بختیاری را مطابق با مناطق بافت و بویژه بافندگان آنها می‌توان به دو گروه عمده تقسیم کرد:

۱. قالی بختیاری که حاصل دست بافندگان عشایر بختیاری و یا ساکنینی است که منشأ نژادی آنها از طوایف لر بختیاری هستند.

۲. قالی قشقایی که ماحصل دست عشایر ترک قشقایی است.

­ ساختار فرش بختیاری

دستگاه‌های قالیبافی منطقه٬ غیر از دارهایی که به همت شرکت سهامی فرش٬ جهاد سازندگی و سازمان صنایع دستی ایران در اختیار بافندگان قرار می‌گیرد ٬ همگی به صورت افقی هستند و روی آنها قالی‌هایی با رجشمار ۱۷ تا ۲۰ (و درحال حاضر با رجشمار ۴۰) تولید می‌شود. این قالی‌ها عمدتا دارای گره ترکی و معمولا دو پوده هستند. اما در منطقه شهرکرد٬ مرکز چهارمحال٬ تولیداتی با کیفیت برتر٬ از یک پود و گره فارسی برخوردارند.

قالی‌های بختیاری تار و پود پنبه‌ای و پرز پشمی دارند. البته قالی‌های بختیاری بافت قدیم دارای تار و پودی از جنس پشم بسیار مرغوب بوده‌اند. با وجود این در پاره ‌ی از قالی‌های بختیاری که دارای ارزش چندانی نیستند٬ این تار و پود از پشمی ریسیده شده که از دباغی به دست آمده است. این پشم‌ها اکثرا خشک‌اند و تارها از پشم‌های خاکستری رنگی هستند که به محض رنگ شدن٬ رنگ تیره‌ای را به خود می‌گیرند.

بیشتر بخوانید:

0

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]