نقاشی هنرهای تجسمی

رنسانس – دوران شکوفایی هنر

در اروپا ابتدا دوران باستان کلاسیک (classical antiquity) سال‌های ۷۰۰ پیش از میلاد مسیح تا ۶۰۰ میلادی ظهور کرد. سپس قرون وسطی (قرن پنجم تا قرن پانزدهم) و پس از آن دوران رنسانس آغاز شد. دوران رنسانس شامل دو بخش است. دوران رنسانس اولیه که از اوایل قرن پانزدهم تا سال ۱۴۹۰ است و دوران تجدد رنسانس که پس از ۱۴۹۰ را شامل می‌شود.

معنی دقیق کلمه رنسانس (renaissance)، تولد دوباره (re-birth) است. در این دوران هنر دوباره آغاز و متولد شد. مردم شروع به تحسین هنرمندان کردند، حامیان مبالغ زیادی پول در اختیار نقاشان قرار می‌دادند و نقاشان ابتدا به درک و فهم عمیق روش قدیمی‌ و سنتی هنر پرداختند و سپس سعی کردند تا آن را با دیدگاه و روش‌های خود تغییر دهند و به هنر اعتبار دوباره‌ای ببخشند. برای اینکه با این دوران آشنا شویم باید به تاریخ‌ها، واقعیت‌ها و حوادثی که در این دوران رخ داده‌اند، نگاهی مفصل‌تر داشته باشیم.

آغاز

تاریخ‌نویسان هنر ادعا می‌کنند که رنسانس در قرن چهاردهم در ایتالیا آغاز شده است. تولد رنسانس در خانواده‌های مرفه ایتالیایی رخ داد. زمانی که افراد ثروتمند به شکار حیوانات که سرگرمی‌ محبوب آن زمان بود نمی‌رفتند، به سراغ هنرمندان ماهر رفته و آنها را در هنرشان در تمامی‌ زمینه‌ها تشویق و حمایت می‌کردند. البته بیشتر این حمایت‌ها مالی بود. بیشتر شهرهای ایتالیا پر از خانواده‌های مرفه و ثروتمند بود و در مرکز جایی که رنسانس آغاز شد، یعنی شهر فلورانس، خانواده‌ای به نام مدیچی زندگی می‌کردند که بسیار از هنرمندان حمایت می‌کردند. بیشتر هنرمندان نامدار این دوران به دلایلی مربوط به هنرشان به فلورانس سفر کرده‌اند. بنابراین می‌توانیم فلورانس را به عنوان مرکز هنرها نامگذاری کنیم.

پس از ایتالیا به تدریج رنسانس در تمام اروپا گسترش یافت. این تغییر در تمامی‌ هنرها اتفاق افتاد. هنرمندان زمینه‌های متفاوت مانند مهندسی، نقاشی، مجسمه‌سازی، علوم و غیره در این تحول شریک بودند. اما در اینجا ما روی هنر نقاشی‌های دوران رنسانس تمرکز می‌کنیم.

نقاشی در رنسانس

پیش از رنسانس در نقاشی‌ها، تنها سوژه موجود برای نقاشان دین بود. آنها نمی‌توانستند به غیر از آن به سوژه‌ای فکر کنند. اما پس از انقلاب فکری و تحول در طرز نگرش، هنرمندان شروع به نقاشی از چیزهایی به غیر از سوژه‌های دینی کردند. آنها نقاشی‌هایی از اسطوره‌ها، مناظر، پرتره‌ها، تاریخ و زندگی معمولی مردم اطرافشان به تصویر در آوردند. گویی تمام دنیا به یکباره به روی هنرمندان گشوده شده بود.

استقبال و پشتیبانی مشتاقانه از این هنر سبب شد نقاشان چیزهایی را بدست بیاورند که پیش از آن به دلیل شرایط مالی، سیاسی و یا هر دلیل دیگری، قادر به تامین آنها نبودند. اگر نقاشی می‌خواست از رنگ‌های گران‌قیمت در نقاشی استفاده کند حالا حامیانی بودند که هزینه آن را پرداخت می‌کردند. برای مثال آنها می‌توانستند از ناب‌ترین و گران‌ترین رنگ‌ها مانند طلایی، قرمز ورمیلیون و لاجوردی استفاده کنند.

نقاشی دوران رنسانس با تکنیک کوتاه‌نمایی

نقاشی دوران رنسانس با تکنیک کوتاه‌نمایی

برای نقاشان زمینه مهیا بود و آنها برای بروز توانایی‌ها، مهارت و تخصصشان با ایده‌های انقلابی آزاد بودند. مهم‌ترین تغییر در نقاشی‌های دوران رنسانس بروز تکنیک‌های جدیدی بود که هنر را به سمت تکامل می‌برد. استفاده بهتر از پرسپکتیو و نسبت‌ها، کوتاه‌نمایی (Foreshortening)، تکنیک‌های دوداندود و کیاروسکو اصلی‌ترین این تغییرات بودند. به غیر از اینها، استفاده از رنگ‌های بهتر و بیشتر نیز تغییر دیگر نقاشی‌ها در این دوران بود. در واقع در این دوران هنرمندان کسانی بودند که با پول حامیان به خلق هنر می‌پرداختند. احترام مردم به هنرمندان در این دوران افزایش یافت. برخی از بهترین و مشهورترین هنرمندان در این دوران تولد دوباره، شکوفا شدند.

هنرمندان شاخص

پیدا کردن اطلاعات درباره هنرمندان دوران رنسانس در دنیای تکنولوژی و مدرن امروز کار سخت و غیرممکنی نیست. شما می‌توانید بیش از چهارصد وبسایت در این خصوص بیابید.

نقاشی فرسکو اثر مازاتچو-کلیسای برانکاچی فلورانس

نقاشی فرسکو اثر مازاتچو-کلیسای برانکاچی فلورانس

مشهورترین نقاشان دوران رنسانس دوناتلو (Donatello)، لئوناردو داوینچی، میکل‌آنژ، رافائل، تیتیان، کاواراجو، مازاتچو (Masaccio)، پیزانلو (Pisanello)، ماسولینو و بسیاری دیگر بودند. این نام‌ها تنها بخشی از هنرمندان بی‌نظیر آن دوران را شامل می‌شود. برخی از آنها مانند داوینچی و میکل‌آنژ در زمینه‌های متفاوتی از جمله مهندسی، معماری، مجسمه‌سازی و علوم متفاوت مهارت و تخصص داشتند. این هنرمندان آثار هنری بی‌شماری از خود به جا گذاشته‌اند و آثار آنها در سراسر اروپا مورد تحسین و تمجید قرار گرفت و از آنها کپی‌برداری شد. مردم مشتاقانه منتظر بودند کار بعدی این هنرمندان را ببینند. آنها کارگاه‌های هنری بازگشایی کردند و کارآموزان بسیاری در این کارگاه‌ها مشغول شدند. همانطور که پیش از این در سایت هزارویک‌بوم خواندید، هنرمندانی همچون کاراواجو به حدی محبوب بودند که به کسانی که به سبک او نقاشی می‌کردند نام کاراواجیستی اختصاص داده شد. این هنرمندان همچون ستاره‌های سینمایی دوران خود در دنیای نقاشی بودند.

اگر بخواهیم از میان نام‌های ذکر شده تنها چهار نام را به عنوان مشاهیر دوران رنسانس نام ببریم باید لئوناردو داوینچی، دوناتلو، رافائل و میکل‌آنژ را در این لیست قرار دهیم و برای دریافت عنوان «مرد رنسانس» رقابت تنگاتنگی بین داوینچی و میکل‌آنژ خواهد بود.

شاهکارهای هنری

مکتب آتن (The School of Athens) اثر رافائل

همه هنرمندان تلاش می‌کردند بهترین، خاص‌ترین و قدرتمندترین هنر خود را به جهانیان عرضه کنند. آنها سعی در نوآوری داشتند و از تکنیک‌ها، روش‌ها، رنگ‌ها، ایده‌های پرسپکتیو و تناسب متفاوتی (که برای اولین بار در این زمان مطرح شد) و هرچیزی که کیفیت هنر آنها را ارتقا می‌بخشید، استفاده می‌کردند. این تمایل به خلق آثار منحصربفرد و بی‌نظیر باعث بروز بیشترین نقاشان و آثار هنری در این دوران نسبت به کل تاریخ هنر شد.

مجسمه پیتا (Pieta) اثر میکل‌آنژ

مجسمه پیتا (Pieta) اثر میکل‌آنژ

نقاشی‌هایی مانند مونالیزا، فرسکوهایی مانند شام آخر، سقف کلیسای سیستین، داوری آخر و مکتب آتن، مجسمه‌هایی مانند دیوید، پیتا و موسی در این دوران خلق شدند. آثار بی‌نظیر این دوران به حدی بی‌شمار است که می‌توان یک کتاب تنها از نام شاهکارهای هنری این دوران نوشت.

پایان رنسانس

پایان رنسانس موضوعی است که بحث بر سر آن بسیار است و هیچ نتیجه نهایی ارائه نشده است. همان طور که آغاز این دوران در همه جا در یک زمان اتفاق نیافتاد، پایان آن نیز در کشورهای مختلف به آرامی ‌و با اختلاف زمانی رخ داد. برای مثال در ایتالیا رنسانس در اواخر قرن پانزدهم به دلیل تهاجم بیگانگان که به نام «جنگ‌های ایتالیایی» شناخته می‌شود، به پایان رسید. پایان رنسانس ایتالیایی مصادف با آغازی برای هنر در برخی کشورهای دیگر بود زیرا بسیاری از هنرمندان از ایتالیا مهاجرت کردند. یکی از نمونه‌های مهم لئوناردو داوینچی است که در سال ۱۵۱۶ به فرانسه مهاجرت کرد.

در نهایت دوران رنسانس در اروپا در اواخر قرن هفدهم به پایان رسید. اما پیش از اتمام، این دوران هنرمندان بی‌رقیب و ارتقا آثار هنری را در کارنامه درخشان خود داشت. آثاری که هنوز هم در دنیای هنر مدرن از آنها بهره گرفته می‌شود.

بیشتر بخوانید:

1

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]