فرش

بررسی طرح‌های رایج در فرش بیجار

همانطور که اشاره کردیم، بیجار بعنوان یکی از شهرهای پیشرو در صنعت فرش بافی در ایران است. تعداد زیادی از قالی های قدیمی کردستان که هم‌اینک در موزه‌های بزرگ فرش در داخل و خارج کشور نگهداری می‌شوند، از قالی های بافت بیجارند. در ادامه این مطلب به بررسی طرح‌های موجود در این قالی‌ها می‌پردازیم تا به تشخیص دادن آنها از فرش سایر شهر‌ها کمک کند.

طرح‌های رایج

طرح‌های بافته شده در این شهر اگر چه امروزه با گذشته متفاوت شده‌اند، اما همچنان دارای تنوع زیادی‌اند. همچون بیشتر مناطق کردنشین طرح ماهی درهم (هراتی)، بخش قابل توجهی از قالی‌های بافته شده را تشکیل می‌دهد. ولی آنچه موجب تمایز این قالی‌ها با سایر قالی‌های هراتی می‌شود، رنگ‌های آن است.

گل‌های تغییر شکل‌یافته، اسلیمی‌هایی که بسیار زیبا شکسته شده‌اند و ترنج‌های دارای نوک پیکان، از مشخصات خاص قالی‌های قدیم بیجارند. در گذشته، بافندگان این شهر به جای نقشه از یک قالی کوچک بافته شده که به آن «واگیره» گفته می‌شد استفاده می‌کردند و گاهی بنا به سلیقه خود رنگ‌ها و نگاره‌ها را نیز تغیبر می‌دادند.

معروف‌ترین طرح‌های امروزی در فرش بیجار عبارتند از:

۱. شکارگاه مانند شکارگاه ترنج‌دار – شکارگاه دورنما.

۲. طرح‌های تصویری مانند طرح‌های لیلی و مجنون و طرح‌های مینیاتور و داستان‌های اسطوره‌ای.

۳. گل فرنگ مانند گل فرنگ مستوفی، گل فرنگ طره دار، گل فرنگ لچک ترنج دار، دسته گل، گل فرنگ و اسلیمی (پیچی)، گل و بلبل و گلدانی.

۴. طرح خرچنگی

۵. طرح‌بندی مانند بندی خاتم شیرازی – بندی گل فرنگ.

۶. مینا خانی.

۷. دار و گل مانند ربعی دار و گل – مستوفی دار و گل.

۸.  شاه عباسی مانند شاه عباسی افشان – لچک ترنج دار – کف ساده و …

۹. اسلیمی مانند اسلیمی گل فرنگ – اسلیمی هندسی یا سرداری – دهن اژدری.

۱۰. درختی مانند درختی بید مجنون – درختی گل و بلبل – درختی دورنما – درختی گلدانی – درختی ترمه.

۱۱. ماهی درهم مانند ماهی بیجار – ماهی سنه – ماهی افشار – ماهی میرک – ماهی زبیده – ماهی حسن تیمور – سگ ماهی – ماهی زنبوری – ماهی ریز.

۱۲. طرح‌های هندسی مانند سمن بر خانم – اسلیمی شکسته – خاتم شیرازی.

۱۳. طرح‌های ذهنی که بر روی اکثر بافتنی‌های محل به صورت شکل حیوانات تخیلی – گیاهان – اشیاء و انسان – طرح‌های تجریدی و هندسی دیده می‌شود.

فرش بیجار

فرش مدرن بیجار

ابعاد قالی‌های بافته شده در بیجار در حال حاضر دارای تنوع زیادی است و بسته به سفارش از اندازه‌های کوچک و ۳*۲ متر تا ۴*۳ متر متغیر است. در گذشته فرش‌های بزرگ به سفارش خوانین در این منطقه بافته می‌شد. ولی امروزه بافت این گونه فرش‌ها کمتر دیده می‌شود، بطور معمول روستاییان کمتر به بافت قالی‌های بزرگتر از ۴*۳ متر می‌پرداختند.

6

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]