نقاشی هنرهای تجسمی

چیزهایی که درباره میکل آنژ نمی‌دانید!

میکل آنجلو برناروتی یا میکل آنژ متولد ۶ مارچ ۱۴۷۵ در شهر کاپرزه، ایتالیا، نقاش، تندیس‌گر و معمار دوره رنسانس بود. در طول بیش از ۷۰ سال عمر کاری، او به شهرتی افسانه‌ای دست‌یافت و نامش همچمون پادشاهان و پاپ‌های آن دوره در زمزه «مردان رنسانس» قرار گرفت. مجسمه «داوود» و «پی‌تا (Pietà)» و «سقف کلیسای سیستین» از جمله شاهکارهای هنری به جا مانده از اوست. امسال ۵۴۰ سال تولد اوست، ۹ حقیقت جالب درباره هنرمندی یاد بگیرید که گاه او را «مرد الهی» می‌نامند.

سقف کلیسای سیستین - اثر میکل آنژ

سقف کلیسای سیستین – اثر میکل آنژ

۱. در نوجوانی یک رقیب حسود بینی او را شکسته است

در دوران نوجوانی، میکل آنژ را به خانه لورنزو د مدیچی (Lorenzo de’ Medici)، که بعدها یکی از معروف‌ترین حامیان هنر اروپا شد، فرستادند تا به تحصیل و زندگی مشغول شود. نقاشی قلم و قلم‌موی او به سرعت پیشرفت کرد به طوری حسادت بسیاری از هم‌دوره‌ای‌هایش را برانگیخت.

یکی از همین رقبای جوان به نام پی‌ترو توریجانو، به قدری از استعداد استثنایی میکل‌آنژ (و احتمالا زبان تند و تیزش) خشمگین بود که با ضربه‌ای محکم بر دماغش، میکل آنژ را برای همیشه بدقیافه کرد.

۲. موفقیتش بعد از تلاش‌های ناموفق در کلاه‌برداری هنری بود!

میکل‌آنجلو وقتی کار هنری‌اش را شروع کرد، به تقلید از یک هنرمند باستانی یونانی پرداخت. البته آثاری که در آن دوران خلق کرد، پس از مدتی گم شدند!

در آن زمان، کارفرمای هنری‌اش لورنزو د مدیچی به او گفت که «اگر این آثار را به گونه‌ای کپی کنی که قدمتشان را نشان دهد من آن را به رُم خواهم فرستاد و اذعان خواهم داشت که یکی از آثار تازه پیدا شده از زیر خاک است. آنگاه به قیمت بالایی خواهیم فروخت و سود بسیار خواهی کرد.» میکل آنژ موافقت کرد و این کلاه‌برداری هنری را به بهتری نحو انجام داد و اثر را به کاردینال رافائلو ریاریو (Raffaele Riario) فروختند.

اما ریاریو پس از مدتی شایعاتی شنید و اثر را پس فرستاد و پولش را بازپس گرفت. اما در عین حال تحت تاثیر استعداد میکل آنژ قرار گرفت و او را به خانه‌اش در رُم دعوت کرد تا با او ملاقاتی داشته باشد.

این هنرمند جوان پس از چند سال درنگ، موفق به دریافت کمک هزینه برای ساخت اولین اثر ثبت شده هنری‌اش مجسمه «پی‌تا» شد.

مسجمه پی‌تا

مسجمه پی‌تا

۳. او تندیس «داوود» را از تکه‌ای سنگ مرمر دور انداخته شده، ساخت!

میکل‌آنژ به دلیل حساسیت‌های زیادش به انتخاب سنگ مرمر بسیار معروف بود. اما برای ساخت مسجمه معروفش «داوود» او از تکه‌ای از سنگ مرمری استفاده کرد که از کار یک هنرمند دیگر باقی مانده بود و به گفته آن هنرمند به‌درد نخور بود.

۴۰ سال قبل‌تر، تکه سنگی بزرگ که به «il Gigante» معروف بود برای ساخت تعدادی مجسمه برای کلیسای فلورانس استخراج شده بود ولی در طول زمان بدون استفاده مانده و رها شده بود. این سنگ در طول سال‌ها در معرض المان‌های مختلف قرار گرفته بود و تا حدودی سخت و آسیب‌دیده شده بود.

میکل آنژ در سال ۱۵۰۱ ساخت مجمسه داوود را روی این سنگ آغاز کرد و یکی از درخشنده‌ترین آثار هنری را به وجود آورد.

مطالعات جدید نشان می‌دهد که کیفیت نامناسب سنگی که برای ساخت تندیس داوود به کار رفته، باعث می‌شود که نسبت به مسجمه‌های مشابه سریع‌تر از بین رود.

۴. کارهای هنری میکل آنژ در زمان ۹ پاپ مختلف کلیسای کاتولیک‌اند

از ابتدای سال ۱۵۰۵، میکل آنژ برای ۹ پاپ مختلف کار کرد از جولیوس دوم تا پیوس پنجم. وسعت آثار او برای کلیسای واتیکان بسیار گسترده است؛ از دستگیره‌های تزئینی برای تخت خواب پاپ تا ۴ سال تلاش برای نقاشی روی سقف کلیسای سیستین.

البته کارکردن با این کارفرماهای مقدس همیشه هم جذاب نبود! در این بین رابطه‌اش با پاپ جولیوس دوم با فراز و نشیب بیشتری همراه بود. یا مثلا برای ستخت سردری از مرمر برای لئوی پنجم، ۳ سال زمان صرف کرد و سرانجام پاپ پروژه را مختومه اعلام کرد!

در این میان کار کردن با پاپ پاول سوم، برایش لذت‌بخش‌تر بود؛ در این زمان بود که نقاشی «قضاوت نهایی (Giudizio universale)» را یک فرسکوی زیباست بر دیوار کلیسا به تصویر کشید.

قضاوت/داوری نهایی

قضاوت/داوری نهایی

۵. تصویر صورت خودش در بسیاری از آثار مشهورش دیده می‌شود!

میکل آنژ از آن دست هنرمندانی بود که عموما در پایان کار امضایی روی اثرش باقی نمی‌گذاشت. همچنین هیچ نقاشی رسمی که پرتره‌از خودش باشد نکشیده است؛ اما در برخی از نقاشی‌هایش شبیه صورت خودش در تصویر دیده می‌شود. از جمله در نقاشی معروف قضاوت نهایی!

این نکته در سال ۱۵۴۱ هنگام نقاشی فرسکوی کلیسای سیستیل «قضاوت نهایی» مشهود شد؛ در این نقاشی سان بارتولومئو تکه‌ای پوست سخت در دست دارد که صورت نقاش در آن دیده می‌شود. همچنین در مسجمه پی‌تا نیز او صورت خود را به جای سان نیکودموس تراشیده است.

۶. استحکامات ارتش شهر فلورانس را او طراحی کرد

در سال ۱۵۲۷، شهروندان شهر فلورانس، خانواده مدیچی را از راس حکومت اخراج کردند و یک دولت دموکرات را جایگزین آن کردند. با وجود این که میکل آنژ در استخدام پاپ کلمنت هفتم بود، از این تصمیم مردم فلورانس حمایت کرد و برای طراحی استحکامات شهری استخدام شد.

او به این کار اهمیت بسیار داد و طرح‌های بسیاری برای آن کشید. برای بهتر کردن کارش حتی به شهرهای اطراف سفر کرد و در مورد دیوارهای حفاظتی آنها نیز اطلاعاتی را جمع‌آوری کرد. طراحی او وقتی نیروهای پاپ برای تسخیر شهر به آن بازگشتند، کارآمدی خود را نشان داد و شهر فلورانس توانست به مدت ۱۰ ماه در برابر فشار آنها مقاومت کرد. هرچند که در آگوست سال ۱۵۳۰ این دیورا فرو ریخت.

کاری که میکل آنژ انجام داده بود از نظر پاپ می‌توانست یک خیانت محسوب شود و جزای چنین کاری اعدام است اما پاپ کلمنت هفتم به دلیل خدماتش به کلیسا او را مورد بخشش قرار داد و حتی دوباره او را به استخدام خود درآورد.

میکل آنژ تا زمان مرگ پاپ، در سال ۱۵۳۴، در این کار باقی ماند و سپس شهر رُم را برای همیشه ترک کرد و هرگز به آن بازنگشت.

آفرینش آدم

آفرینش آدم

۷. او شاعری فاضل بود

با وجود این که میکل‌آنجلو بیش از هر چیزی بخاطر مهارتش در هنرهای تجمسی شناخته شده است، اما در زمان خودش مردی شاعری مورد احترام نیز بود.

صدها غزل و شعر عاشقانه در طول سال‌ها کار هنری‌اش سروده که در زمان‌های مختلف مورد توجه گروه‌های مختلف سنی و فکری قرار گرفته. با این وجود هیچ از این نوشته‌ها هرگز به طور رسمی در طول زندگی‌اش منتشر نشدند اما در ادبیات و هنر قرن ۱۶ رُم بسیاری از آهنگسازان برای ساخت ترانه‌هایشان از آنها بهره گرفتند.

۸. تا آخر هفته‌ای که زنده بود به کار کردن ادامه داد

میکل آنژ بیشتر سال‌های طلایی عمرش را به ساخت کلیسای سنت پیتر واتیکان گذراند. پس از آنکه برای سرکار رفتن پیر و ضعیف شده بود، همچنان از خانه بر نحوه کارها و طراحی‌ها نظارت می‌کرد.

تندیس‌گری هنر محبوب میکل‌آنژ بود و وقتی در ۸۸ سالگی درگذشت در حال ساخت مسجمه «روندانینی پی‌تا (Rondanini Pieta)» بود که ناتمام ماند. مسجمه‌ای از مسیح در دستان باکره مقدس.

روناندیدنی پی‌تا

روندانینی پی‌تا

۹. دو تا از آثار معروفش، قربانی خرابکاری شدند

در سال ۱۹۷۲، یک زمین‌شناس به نام لسزلو توث (Laszlo Toth) که از نظر ذهنی کمی ناپایدار بود از نرده‌های محافظ کلیسای سنت پیتر به آن طرف پرید و با یک چکش، ضربه‌هایی به مسجمه «پی‌تا» وارد کرد. این ضربه باعث شکسته شدن بینی و پیشانی و بخشی از پلک مادر مقدس شد.

تیم بازسازی در حین تعمیر مسجمه دریافتند که تکه‌های بسیاری از سنگ مرمر متعلق به این مجسمه گم شده؛ از جمله قطعه‌ای که یک توریست آمریکایی در هیاهوی به وجود آمده برداشته بود و البته بعدا برای واتیکان ارسال کرد.

بازسازی و اصلاح مسجمه پی‌تا ۱۰ ماه به طول انجامید و پس از این اتفاق آن در پشت یک محافظ شیشه‌ای قرار دادند تا از دسترس خرابکاران دور باشد.

اتفاقی مشابه نیز برای تندیس داود در سال ۱۹۹۱ رخ داد و یک خرابکار دیگر با چکش بخشی از انگشت شست پای چپ مجسمه قطع کرد.

***

آیا این مقاله را دوست داشتید؟ اطلاعات جدیدی برای شما داشت؟

103

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]