گرافیک هنرهای تجسمی

تایپوگرافی – گذشته، حال و آینده

تعریفی که طراح‌ها و کسانی که در صنعت چاپ و وب فعالیت می‌کنند، از تایپوگرافی ارائه می‌دهند چنین است: هنر یا فرآیند چاپ توسط نوشتار، عمل تنظیم، آرایش و چاپ نوشتار یا حروف با در نظر گرفتن شکل ظاهری آن. به عبارت ساده‌تر تایپوگرافی طراحی و جانمایی (Layout) یک حروف و واژه‌های روی صفحه است. اما چقدر با گذشته و حال تایپوگرافی آشنایید؟ آینده آن چگونه خواهد بود؟

خاستگاه تایپوگرافی

سال‌ها قبل همه کتاب‌ها و مطالب خواندنی با دست نوشته می‌شدند. این کار بی‌اندازه گران و وقتگیر بود. بدین ترتیب که به طور متوسط هر سه صفحه یک روز زمان باید صرف می‌شد.

حدود سال ۱۴۴۰، یوهانس گوتنبرگ دستگاه چاپ را اختراع کرد. از این دستگاه برای چاپ حروف جوهری روی کاغذ یا پارچه استفاده می‌شد.

دستگاه چاپ یکی از برجسته‌ترین اختراعات بشر در هزاره گذشته به شمار می‌رود. این دستگاه نه تنها چاپ را کارآمد‌تر کرد بلکه راهی برای گسترش اطلاعات نیز فراهم آورد. توانایی تولید انبوه کتاب‌ها، تفاسیر کوتاه و روزنامه‌ها به افزایش دانش مردم درباره فرهنگ و اتفاقات جاری تمام دنیا منتهی می‌شد. همچنین نرخ باسوادی را در نسل‌های بعد افزایش داد. چرا که پیش از آن کتاب‌ها گران قیمت بودند و تنها افراد ثروتمند می‌توانستند آنها را تهیه کنند. چند دهه بعد از اختراع، دستگاه چاپ به طور گسترده همه جا پذیرفته شد و قیمت کتاب‌ها به میزان قابل توچه‌های کاهش پیدا کرد و در دسترس عموم مردم قرار گرفت.

تایپوگرافی - گذشته، حال و آینده

فونت Blackletter

اولین باری که دستگاه چاپ اختراع شد از فونت مرکزی استفاده می‌کرد که بر اساس فونت Blackletter بود و شباهت بسیاری به فونتی که برای نوشته‌های دستی مورد استفاده قرار می‌گرفت داشت. فونت بلک‌لتر دارای خطوط افقی ضخیم و اتصالات عمودی نازک است. این فونت برای دست‌نوشته‌ها خوب بود اما برای چاپ چندان مناسب نبود؛ چرا که باعث به هم فشردگی حروف می‌شد.

چاپ رومن (Roman) برای کمک به این مشکل خلق شد. اولین فونت آنها Jenson تام داشت که خطوط صاف و انحناهای نرم داشت اما شناخته شده‌ترین فونت رومن فونت Cambria است.

فونت Jenson

فونت Cambria

دومین مخلوق تایپوگرافی، حروف ایتالیک (Italics) بودند که امروز هم همچنان آنها را می‌شناسیم. آنها برای صرفه جویی در فضا و هزینه برای چاپ کتاب و نوشته‌های طولانی خلق شده  بودند. این سبک تایپوگرافی راه را برای سه دسته تایپوگرافی دیگر هموار کرد: سبک قدیم (Old style)، سبک انتقالی (transitional) و سبک مدرن.

 

در قرن هجدهم، ویلیام کاسلون یکی از معروف‌ترین تایپ‌فیس‌ها در سبک قدیم یا آتیک را خلق کرد. تایپ‌فیس‌های سبک قدیم (Old style typefaces) دارای سریف‌های** ضخیم و کنتراست کم بین استروک‌هاست.

**سریف: دندانه یا طرحی در انتهای سرکش‌های حروف که به اعتقاد برخی، ریشه در تمایل رومی‌ها به طراحی حروف روی سنگ مرمر پیش از تراشیدن آنها، دارد.

 

همه تایپ‌فیس‌هایی که در بین سال‌های ۱۴۷۰ تا ۱۶۰۰ طراحی شدند در گروه تایپ‌فیس‌های سبک قدیم قرار می‌گیرند. این سبک تایپوگرافی با هدف شبیه سازی متن به دست نوشته به شرط حفظ خوانایی طراحی شد. فونت اولیه Blackletter در این دسته قرار می‌گیرد.

فونت Caslon

تایپ‌فیس سبک انتقالی دارای سریف‌های نازک و کنتراست زیاد بین استروک‌هاست. این تایپ‌فیس‌ها برای بهبود سبک قدیم طراحی شدند. مهمترین تایپ فیس این دسته، Baskerville است که در سال ۱۷۵۷ توسط جان باسکرویل طراحی شد که توسعه مستقیم فونت Caslon بود. بیشتر کاراکترهای فونت Baskerville دارای پایانه‌های گرد و متمایز هستند که آنها را بسیار از کاراکترهای زاویه‌ای و کج تایپ‌فیس‌های سبک قدیم مجزا می‌کند.

فونت Baskerville

تایپوگرافی در زمان حال

تایپ‌فیس‌های سبک مدرن دارای سریف‌های بسیار نازک و کنتراست بسیار زیاد بین استروک‌ها هستند. تایپ‌فیس‌های سک مدرن برای از میدان به درکردن تایپوگرافی به سبک قدیم یا انتقالی خلق شدند. تایپوگرافرها از تایپ‌فیس‌هایی که بر مبنای دست خط بودند خسته شدند بودند و طرحی تمیزتر و به روز تر نیاز داشتند.

تایپوگرافی سبک مدرن توسط Firmin Didot و Giambatista Bodoni آغاز شد. فیرمین دیوت ابتدا فونتی را بر اساس ویژگی‌های سبک مدرن طراخی کرد. سی سال بعد جامباتیستا بدونب تایپ‌فیس‌های بُدونی را به شهرت رساند.

فونت Didot

فونت Bodoni

با رشد بیشتر تایپوگرافی، استایل‌های تازه با تغییراتی روی سریف‌ها طراحی شدند. در ۱۸۱۶ ویلیان کاسلوم چهارم اولین تایپ‌فیس سان‌سریف چاد شده را خلق کرد. تایپ فیس سان‌سریف حاوی سریف‌ها در انتهای استروک‌ها نبود.

تایپ‌فیس‌های سان سریف برای چاپ دیجیتال و چاپ روی کاغذ بسیار مورد استفاده قرار گرفتند و امروزه یکی از معروف‌ترین تایپ‌فیس‌ها برای محتوای دیجیتال به شمار می‌روند. فونت Helvetica محبوب‌ترین تایپ‌فیس است و یکی از مشهورترین تایپ‌فیس های سان‌سریف است. Slab serif و geometric sans از دیگر انواع تایپوگرافی‌اند.  اسلب‌سریف‌ها برای تیتر مجله‌ها و روزنامه‌ها طراحی شدند و جئومتریک سانز‌ها برای شکل‌های هندسی ساده.

فونت Helvetica

تایپوگرافی به چه سویی می‌رود؟

کامپیوترها به ما توانایی و امکان بیشتری برای خلق تایپ‌فیس‌های خاص داده‌اند. صفحه نمایش‌های با کیفیت بالا امکان خوبی برای ایجاد طرحی که می‌خواهیم فراهم آورده‌اند. طراحان و افراد خلاق و علاقمند دیگر از این توان تکنولوژیکی استفاده کرده‌اند و میلیون‌ها تایپ‌فیس و تاپوگرافی بر اساس مفهوم هنر خلق کرده‌اند.

اینترنت امکان دسترسی به اطلاعات و گسترش آثار هنری را آسان‌تر کرده و چنین انتظار می‌رود که تایپوگرافی در آینده نیز همچون گذشته از آثار گذشتگان الهام بگیرد. توانایی دسترسی به گذشته راه را برای خلق آینده‌ای جذاب و الهام بخش هموار می‌کند.

 

4

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]