تاریخچه گرافیک هنرهای تجسمی

اولین زن تایپوگرافیست

در قرن پانزدهم زنان موقعیت های کاری و اجتماعی کمى داشتند. حتی اندکى از زنان در سطوح بالای اجتماعی امکان رفتن به مدرسه را داشتند و زنان اجازه ورود به دانشگاه‌ها را نداشتند. دانشگاهی مانند آکسفورد تا سال ١٩٢٠ اجازه نام نویسی یا فارغ التحصیلی را به زنان نمی‌داد.

گزینه‌های زنان بسیار محدود بود و همانگونه که توسط شریل کوهن (البته با کمى بزرگنمایی) نوشته شده زنان سه گزینه داشتند: ازدواج، رهبانیت و روسپی‌گری. برای آنانی که به یک صومعه ملحق نشدند، ازدواج زود هنگام وجود داشت و همانطور که در کتاب رنسانس ایتالیایی نوشته شده: «یک دختر ١۶ یا ١٧ ساله یک فاجعه بود.» در طی سال‌های قرون وسطی، شاهد برپایی دانشگاه‌ها و شکوفایی هم زمان فراگرفتن دانش هستیم؛ اما افراد کمی اعتقاد به بهره مندی زنان از تحصیلات (خواندن ونوشتن) بودند. شاید سبک رمانتیسم ویکتوریا (Victorian romanticism) وظیفه ثبت تصویری فوق العاده و حتی کمی ایده آل از زنان طی قرون وسطی را بر عهده دارد: دوشیزگان در لباس زیبا، خواستگاران شاهزاده (بیشتر شبیه به آن چیزی است که توسط دیسنی ارائه شده تا آنکه یک حقیقت تاریخی باشد). دیدگاه غالب (با حمایت کلیسا و دولت)، آن بود که زنان می بایست از مواردی همچون غرور و خودسری، جاه طلبی، سخنرانی در حمایت از زنان کارگر، عفت و پاکدامنی، نماز و دعا اجتناب کنند.

Megan Ingenito می‌نویسد:

«صومعه گزینه دیگری برای زنان ارائه کرده بود و بهترین موقعیت‌ها در صومعه به زنان طبقه بلند پایه اختصاص داشت. زنان فقیرتر می‌توانستند عنوان کارگر دائم که بیشتر کارهای خانگی برای چرخش کارهای صومعه بود، را بر عهده داشته باشند، اما سرود دسته جمعی عمدتا برای زنان طبقه بلند پایه بود.»

طی قرن پانزدهم جنون شکنجه و سوزاندن جادوگران وجود داشت. همزمان با آن دوران کتاب Witch-Bull در سال ١۴٨۴ توسط پاپ اینوسنت هشتم (Pope Innocent VIII) منتشر شد  در آن تفتیش عقاید جهت تحتِ تعقیبِ قانونی قرار دادن، محاکمه و اعدام زنان جادوگرتحریم شد.

در سال ١۴٨٧، با چاپ کتاب «ضربه زدن به زنان جادوگر» توسط هانریش کرامر (که معروف به گاو نر پاپ Papal Bull بود)، به نوعی راهنمای شکار جادوگر با ارائه سوالاتی همانند «زنانی که با شیطان مقاربت جنسی دارند» و «چرا زنان به خرافات شیطان و شر عادت دارند» در اختیار همگان قرار گرفت.

کریستین دپوزن شاعر فرانسوی در «کتاب شهر زنان» می‌نویسد:

«بدون توجه به دیدگاه و نظر من، با توجه به تجارب خود هیچگونه گواهی برای این گونه نقطه نظرات منفی از عادات و طبیعت زنان پیدا نکردم. حتی در این حالت، به ندرت یک کار اخلاقی توسط هر نویسنده ای که فصل را یا پاراگرافی به تهاجم به زنان اختصاص نداده است، ملاحظه نموده ام. می‌توان اینگونه برداشت کرد نظر نامناسب آنان نسبت به زنان بواسطه آن است که به مردان بیشتر توجه شده است و هوش و ذکاوت و دقت در هر چبز به آنان عطا گردیده است که در بعضی موارد می‌تواند دروغ هم باشد.»

علیرغم آنکه….

قبل از معرفی چاپ در قرن پانزدهم، زنان در تولید نسخه‌های خطی مشارکت داشتند. تاریخچه راهبه‌هایی که به عنوان کاتب کار می‌کردند، به اولین روزهای کلیسا باز می‌گردد. اوسبیوس در کتاب خود این زنان را که به عنوان کاتب معرفی می‌کند. زنان دیگری همانند Mahaut of Artois به عنوان حامی (مشتری) بوده اند. زنان بسیار زیادی از کاتبان نسخ خطی در قرن دوازدهم از شفتلارن، وسوبرون و اَدمانت در منطقه باواریا (بایرن)بوده اند. کلارا هتزلرین Clara Hatzlerin از اهالی آوگسبورگ به عنوان کپی کار در  قرن پانزدهم کار کرده است و مینیاتوریست‌ها و روشنگران مذهبی همانند ژان د مونت‌بَستون (Jeanne de Montbaston) در پاریس در اواسط قرن چهاردهم حضور داشته اند.

ms-fr-25526-fol-77v-detail-w600

اولین زنان تایپوگرافیست

از سال ١۴٧۶ تا ١۴٨۴ راهبه های دومینیکندر فلورانس کار چاپ انجام می‌دادند. آنها کتابهای زیادی منتشر کردند و البته انتشارات جانبی دیگری هم داشتند. یک گزارش روزانه خبرنامه که در قرن هجدهم کشف شد، توسط یک راهبه انجام می‌شد. او همچنین حروف چینی یک نسخه برگ از مورگانته (Il Morgante) که کاری از شاعر ایتالیایی لوئیجی پولچی (Luigi Pulci) است را انجام داده است.

در شهر مَنتوا در شمال ایتالیا حدود سال ١۴٧۶، استلینا کنات (Estellina Conat) همسر پزشک و چاپگر آبراهام کنات (Abraham Conat) در حروف چینی یکی از اولین چاپ‌های کتاب‌های عبری مشارکت داشته است.

او می‌نویسد: «من استلینا همسر رابی آبراهام کنات، کتاب بررسی جهان را با کمک جاکوب لوی (Jacob Levi) جوانی از ایالت تراسکن (Tarascon) نوشته ام.»

کار کردن یک زن در کنار همسر هنرمندش، مسئله غیرمعمولی نبود. در قرن پانزدهم کارگاه‌های هنری و محله‌های زندگی و فروشگاه‌های چاپ یکی شده بودند، به نحوی که حتی اگر زنان مستقیما درگیر کار چاپ نبودند، بدون شک با روش کار آشنا می‌شدند. در آن زمان به زنان اجازه داده شد به همان صنف همسران خود بپیوندند چیزی که قبلا برای زنان مجاز نبود.

ویرجینیا وولف بر این باور است که «در بخش عمده ای از تاریخ، زنان گمنام باقی مانده اند»

اولین زن تایپوگرافیست که نام خود را بر روی یک کتاب چاپ شده به عنوان ناشر اعلام کرد آنا روگرین (Anna Rügerin) بود. او در تابستان سال ١۴٨۴ در شهر سلطنتی آوگسبورگ در جنوب آلمان دو نسخه برگ را منتشر کرد. بعد از مرگ همسرش توماس، آنا کنترل کامل فروشگاه و چاپخانه را بر عهده گرفت.

anna-rugerin-colophone-1484-w600

آنا تا سال ١۴٩٢ از چاپ گوتیک (چاپ ١:١٢٠ g) مربوط به جان شونبرگر استفاده کرد. جالب آنک شونبرگر برادر آنا بود. در حقیقت مادر آنا در سال ١۴۶٧-۶٨ دوباره ازدواج کرد (زمانیکه چاپ در آوگسبورگ آغاز شده بود) و ازدواج دومش با یکی از ناشران آوگسبورگ به نام جان باملر بود که نقطه آغاز شبکه گسترده خانوادگی در تجارت کتاب .

GfT0095-w600

در قرن شانزدهم زنان بیشتری در چاپ کتاب مشارکت داشتند. هلن اسمیت (Helen Smith) در کتابش می‌نویسد: «طی سالهای ١۵۵٠-١۶۵٠. حداقل ١٣٢ زن به طور فعال در تولید یا فروش کتابها صرفا در بازار انگلیس مشارکت داشته اند.»

عمده زنان در انتشار و فروش کتاب کار می‌کردند (و نه در حوزه چاپ) و اگر زنانی در حوزه چاپ فعالیت داشتند تعداد کمی از آنها کتابهای خود را امضا کرده اند و بیشتر به صورت ناشناس باقی مانده یا به نحوی خود را در قالب جانشین و وارث ناشران برجسته عنوان نموده اند.

یکی از موارد استثنا گیرولامو کارتلاری (Girolamo Cartolari) از پروجای ایتالیا است که پس از مرگ همسرش در سال ١۵۴٣، فروشگاه و چاپخانه خود در شهر رم را تا سال ١۵۵٩ اداره نمود.

Hieronymam-de-Cartulariis

گرچه بعضی از سوابق ناشرین و تایپوگرافرهای زن در دوره های اولیه اسکن شده است، امروزه زنان تولیدکننده کتاب، ناشران، ویراستاران، طراحان چاپ و تایپوگراف‌ها به واسطه احترام خود را وارث یا جانشین افرادی همانند استلینا کنات، آنا روگرین و بسیاری دیگر از زنان ناشناس تا به امروز می‌دانند که همچنان الهام بخش و روشن کننده هستند.

0

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]