فرش

بافت قالی‌های عشایری و ایلیاتی فارس به عنوان قالی‌های درباری

ایل هر کجا که برود فرهنگ و قومیت خود را فراموش نخواهد کرد؛ گوئی که این فرهنگ با او زاده شده و با او خواهد مرد. خاصه اینکه از کوچ او اندک زمانی بیش نگذشته باشد و گرد زمانه روی فرهنگش ننشسته باشد. دولت زندیه یک ایل بود یک ایلی که همه با هم به شیراز آمده بودند تا به ایران حکومت کنند و یک ایلیاتی هرگز نمی‌تواند روی فرش شهری باف اصفهان بنشیند و زندگی کند لذا قالی‌های درباری کاخ‌های زند، مزین به فرش‌های ایلیاتی فارس شد.

اما فرش‌های ایلیاتی فارس اکثرا تمام پشم هستند و درشت بافت (با رجشمارهای پایین)؛ و اغلب دارای گره فارسی‌اند که زودتر در معرض بید خوردگی و سایش قرار می‌گیرند.

به علت فراوانی اینگونه قالی‌ها در دوره‌های مختلف و تکامل تدریجی آنها لذا کمتر کسی توجه به جمع آوری قالی‌های این دوره کرده است و همین امر باعث شده که قالی‌هایی که به این دوره تعلق داشته باشند کمیاب یا بهتر بگوییم نایاب شوند.

نقوش گل فرنگ، کاشیکاری و جلاد سده ۱۲ پایه‌ای برای نقوش گل فرنگ قالی سده ۱۳ گل فرنگ‌ها به عنوان موتیف اصلی شاخص موتیف‌های دوره زندیه مساجد و تکایا است هنگامی که به پیش می‌آییم و به دوره قاجار می‌رسیم می‌بینیم این نقش از روی دیوارنگاری‌ها و اجلاد و کاشی‌ها به روی منسوجات گره‌دار و به اواسط حکومت زندیان باز گردد.

قالی‌های درباری

نقش قالی گل‌فرنگ

البته نام نهادن این موتیف‌ها با واژه گل فرنگ – از آنجایی نامیدنش به روزگار صفویان می‌رسد – شاید بی‌مهری به گل بومی این سرزمین که همان گل سرخ ایرانی و یا گل گلاب محمدی است باشد؛ چرا که در مقایسه این گل با گل رز منقوش بر کتب فرنگستان وجه تمایز گل سرخ ایرانی با گل روز فرنگی (فرانسوی و به گفته‌ای لندلی) درک خواهیم کرد هنرمند ایرانی رئالیسم محض نیست و هر چند بخواهد موضوعی خاص را به تصویر می‌کشد با استفاده از ذهن خلاق خویش آن را به نگارستان خوشرنگ نگاره‌های ایران فرا می‌خواهد.

1

یک دیدگاه

  • نمایشگاه فرش و تابلو فرش دستباف و دستبافته عشایری ایران از سوم اسفند ماه جاری در مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران برپا می شود.

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]