فرش

رابطه قالی ترکمن‌ها و قالی سیستانی‌ها

قالی سیستانی علاوه بر قالی بلوچستان می‌تواند با قالی‌های ترکمن نیز از جهات بسیاری مورد مقایسه قرار بگیرد که در ادامه می‌خواهیم با مورد بررسی قرار دادن قالی ترکمن‌ها به شناخت بهتری از قالی سیستانی دست یابیم.

رابطه با قالی سیستانی با قالی ترکمن‌ها

۱. فنون: تفاوت اساسی بین قالی ترکمن‌ها و سیستانی‌ها وجود ندارد، به ویژه امروزه که سیستانی‌ها گره سکایی را فراموش کرده‌اند. دار هر دو افقی است. اما دار عمودی در هر دو به نسبت نفوذ می کند و پودگذاری شبیه به هم است.

۲. نقش مایه‌ها: تعداد نقش مایه های مشترک قالی‌های سستانی‌ها و قالی ترکمن‌ها بسیار زیاد است به همین دلیل فقط چند نمونه را توضیح می دهیم.

الف) کجاوه: یکی از نقش‌مایه‌های رایج در قالی سیستان است. این نقش مایه را هم اقوام ترک شرقی و حتی ترک زبانان عرب مثل قفقازی ها تقلید کرده‌اند.

ب) کجک: این نقش مایه‌ها که در سیستان به شکل‌های مختلف رایج استب یش از آن بین ترکمن‌ها دیده می‌شود و با همان تنوع بلکه شدیدتر.

ج) چپات اشتر: در میان هر دو قوم فراوان به کار می رود. سیستانیان آن را جای پای شتر می دانند و ترکمنها آن را جای پای فیل شمرده اند.

د) دنده دندانه: تعدادی از نقش مایه‌هایی که بین ترکمن‌ها رواج دار داین نقش است. در شرق ایران بیش از همه بین سیستانی‌ها رواج دارد و به نظر می‌رسد که ترکمن‌ها هم نام و هم نقش‌مایه را از سیستانی‌ها اقتباس کرده‌اند.

ه) چرخ و فلک: نقش مایه‌ای که سیستانی‌ها چرخ و فلک می‌نامند در بین ترکمن‌ها چرخ پلک نام دارد.

قالی ترکمن‌ها

۳) اندازه‌ها: در این زمینه هر دو قالی استقلال دارند و تحت تأثیر یکدیگر قرار نگرفته اند. جز اینکه به علت تقلید ترکمن‌ها از حاشیه‌های مکرر قالی سیستان گاه عرض و طول قالی ترکمنی به شکلی خاص تحت تأثیر قرار گرفته است.

۴) نقشه‌ها: تنها بخش اندکی از نقشه‌های دو قالی بر هم منطبق است.

شدیدترین بین جانمازی‌ها یا سجاده‌ای‌های دو قوم است. به ویژه جانمازی‌هایی که نقش مایه اصلی آنها درخت است. نقشه‌های قدیم با قاب قابی و نیز ترنج ترنج آن کاملا شبیه سیستانی است.

4

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]