سینما نقد فیلم

آنچه باید درباره نقد فرمال فیلم بدانیم – قسمت دوم

احتمالا اکثر شما از تماشای فیلم لذت می‌برید. اما باید بدانید که نقد کردن آثار سینمایی، امری پیچیده و نیازمند دقت و نکته سنجی دقیق است. به راستی منتقدین حرفه‌ای فیلم چه المان‌هایی را مورد بررسی قرار می‌دهند و فردی علاقه‌مند، چگونه می‌تواند این کار را آغاز کند؟

در قسمت قبلی آموزش نقد فرمال فیلم، به ارائه توضیحاتی در رابطه با تجزیه و تحلیل تم، داستان و آشنایی با طرح و کاراکتر‌ها پرداختیم. در ادامه، می‌توانید با دیگر مواردی که توجه به آن‌ها در نوشتن نقد فرمال برای آثار سینمایی ضروری است، آشنا شوید.

۲.۳. نشانه شناسی

symbolism

استفاده از نماد‌گرایی در آثار سینمایی، باعث تقویت تم و ایجاد عمق در داستان می‌شود. نماد‌ها می‌توانند جهت تاکید بیشتر در طول فیلم تکرار شده یا در قالب استعاره به کار روند؛ که در این صورت ارزش آن‌ها بیشتر از موارد دیگر ارائه شده در فیلم خواهد بود.

جهت بالا‌تر رفتن مرتبه موضوعی در نظر مخاطب، می‌توان ارزشی خاص توسط کاراکتر‌ها به آن بخشید. باید بدانید که منفی یا مثبت بودن نقد‌ها در مورد استفاده از نماد در فیلم، به نو و اصیل بودن ایده و تکراری و کلیشه‌ای نبودن آن بستگی دارد. این نکته نیز قابل توجه است که جهت جلوگیری از گیج شدن مخاطب، استفاده بیش از حد از نماد‌گرایی در آثار سینمایی جایز نیست.

در فیلم Minority Report، تم کنترل دولت بر افراد مختلف، با تاکید روی چشم انسان‌ها تقویت شده است. بیننده در طول فیلم، تصاویر واضح و سرزده‌ای از چشم‌ها، نگاه افراد، شیشه، اسکن قرنیه، جراحی چشم و یک پزشک دیوانه متخصص چشم را مشاهده می‌کند.

minority-report3

عبارت «برادر بزرگ‌تر شما را زیر نظر دارد»، برگرفته از کتاب ۱۹۸۴ نوشته جورج اورول، یکی از روش‌های توصیف دولت بی‌عدالت در ادبیات معاصر است. نماد چشم، می‌تواند به نا‌آگاهی کاراکتر نسبت به اتفاقات پیرامون خود، نقش خود او در سقوط بخش پیش گیری از جرایم و موارد واضح‌تر، مانند کنترل پیش از حد دولت بر افراد، اشاره داشته باشد.

۳. تجزیه و تحلیل ژانر

action

ژانر فیلم، یکی دیگر از موارد مهم و حیاتی در روند نقد فرمال آن محسوب می‌گردد. به عنوان مثال، حقایق و قواعد موجود برای دو سبک مختلف ‘گانگستری’ و ‘وسترن’ متفاوت است. یک فیلم سینمایی می‌تواند با دنبال کردن این قواعد یا شکستن آن‌ها، به اثری جاودانه تبدیل شود.

درست مانند نماد و استعاره‌ها، ژانر فیلمی که کلیشه‌ای بوده و هیچ چیز جدیدی برای عرضه نداشته باشد، هیچ‌گاه از دیدگاه یک منتقد مورد قبول نخواهد بود.

لازم به ذکر است که برخی فیلم‌ها را نمی‌توان در یک سبک خاص جای داد. به عنوان مثال، در بسیاری از فیلم‌های علمی-تخیلی، المان‌های سینماتیک دیگر ژانر‌ها نیز قابل مشاهده است: کاراکتر‌ها و صدای فیلم Blade Runner، شباهت زیادی به موارد مشابه موجود در ژانر Film Noir دارد.

Gattaca، فیلمی با ژانر بیوگرافی و مهیج، یادآورد آثار مشابه سال‌های ۱۹۳۰ به بعد در سبک رمانتیک است. در مورد Star Wars نیز می‌توان گفت که به نوعی نسخه علمی-تخیلی آثار وسترن، با همراهی عناصری همچون گاوچران‌های فضایی، است.

Cool-Star-Wars-Wallpapers-2

Minority Report، همانطور که احتمالا تا حالا می‌دانید، فیلمی علمی-تخیلی است؛ به این دلیل که اتفاقات آن در آینده رخ داده و به مشکلات ناشی از تکنولوژی در یک جامعه می‌پردازد.

فیلم مذکور همچنین مورد دیگری نیز که در فیلم‌های این ژانر رایج است را به نمایش می‌گذارد: قابلیت وا داشتن مخاطب به تفکر درباره مشکلات عمده فرهنگ و جامعه؛ این اثر بی‌نظیر، چنین مفاهیمی را با نمایش پذیرش نا‌آگاهانه تکنولوژی توسط جامعه که به نقض حقوق اولیه بشر توسط دولت می‌انجامد انتقال می‌دهد.

دیگر ویژگی آثار سینمایی در ژانر علمی تخیلی که در فیلم یاد شده نیز به خدمت گرفته شده است، باعث می‌شود بیننده نسبت به تغییرات تکنولوژی جامعه مدرن امروز دچار شک و تردید شده و واکنش‌های مختلفی از خود نشان دهد. Minority Report،‌ با نمایش تصویری قابل باور و علمی از زندگی در سال ۲۰۴۲، در جاودانه ساختن نام خود در میان فیلم‌های این ژانر، موفق بوده است.

۴. جمع بندی

در این مقاله، به بررسی سه فاکتور غیر فنی موجود در فیلم‌های سینمایی پرداختیم که می‌توانند توسط افراد مبتدی جهت نقد، مورد بررسی قرار گیرند: تم، داستان و ژانر.

تم، اهداف اصلی و سوالاتی که سازنده سعی در پاسخ دادن دارد را بیان می‌کند. داستان یک فیلم، از المان‌های دراماتیک، از جمله طرح، کاراکتر‌ها و نماد تشکیل شده است. ژانر اثر اما، نحوه ارتباط و اشتراک فیلم با دیگر آثار مشابه را بیان می‌کند. شما، به عنوان یک منتقد تازه کار، می‌توانید از مطالب و مثال‌های موجود در این مقاله، جهت بررسی دیگر فیلم‌ها و نوشتن نقد فرمال آن‌ها بهره گیرید.

4

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]