دکوراسیون معماری

انتخاب نور مناسب برای هر اتاق خانه

نورپردازی از اهمیت بالایی برخوردار است. نور روی هر چیزی از برنامه خواب گرفته تا قدرت مغزتان موثر است. بنابراین نورپردازی مناسب خانه یا محلی که احتمالا بخش عمده‌ای از عمرتان در آن می‌گذرد، نیازمند توجه ویژه‌ای است. در ادامه برای بررسی عوامل تاثیرگذار در نورپردازی مناسب اتاق‌های مختف خانه، با ما همراه شوید.

نور مناسب آرامش‌بخش است و به افزایش خلاقیت و کارایی کمک می‌کند. به همین جهت تمام انواع مختلف نور به کار گرفته می‌شوند تا به این اهداف دست پیدا کنیم. در این راه باید به تناسب نوع نورپردازی و کارایی اتاق موردنظر توجه داشت. نورپردازی‌های مختلفی داریم که از هر کدام برای منظور خاصی استفاده می‌شود. برای انتخاب درست نورپردازی در خانه لازم است کارایی هر اتاق در نظر گرفته شود.

گام اول: توجه به کارایی هر اتاق

به طور کلی انواع مختلف نور در یکی از این سه دسته جای می‌گیرند: نور عمومی یا محیطی، نور موضعی و نور تاکیدی.

  • نورپردازی محیطی: برای روشنایی کلی فضای اتاق به کار می‌رود. این نور تمام اتاق را روشن کرده و از آن می‌توان به عنوان نور طبیعی اتاق یاد کرد. برای ایجاد این نور لوسترها، چراغ‌‌های آویز، چراغ‌های ریلی وسایر انواع دیواری با نور غیرمتمرکز مناسب هستند.
  • نورپردازی موضعی: از این نورپردازی هنگامی استفاده می‌کنیم که تمرکز روی کاری خاص مد نظر باشد. بهترین مثال برای این نورها، چراغ‌های مطالعه است. نورپردازی موضعی نسبت به نورپردازی محیطی روشنایی بیشتری را در نقاط بخصوصی از اتاق ایجاد می‌کند. چراغ‌های مطالعه و هالوژن‌های نصب شده در کابینت‌های آشپزخانه از انواع رایج‌ و شناخته‌شده این نوع نور هستند. بسته به نوع اتاق، شکل میز یا کابینت، ممکن است از چراغ‌های آویز و چراغ‌های مهتابی استفاده می‌شود.
  • نورپردازی تاکیدی: این نوع نورپردازی را می‌توان برای ایجاد توجه بیشتر به یک اثر هنری و یا بخش‌هایی از دیوارها یا قفسه‌ها استفاده کرد. این نورپردازی عموما به منظور نمایش بیشتر شی، سایه‌هایی را در اطراف آن ایجاد می‌کند. برای ایجاد آن می‌توان از لامپ‌های هالوژن متمرکز برای نصب در نزدیکی اثر هنری یا هر بخش دیگری که مد نظرمان است، استفاده کرد.

به منظور انتخاب تکنیک‌های مناسب برای روشنایی اتاق‌های خانه، ابتدا به کاربرد هر اتاق و اشیائی که می‌خواهید به آنها جلوه بیشتری بدهید توجه داشته باشید و سپس مراحل نورپردازی را آغازکنید. توصیه می‌شود ابتدا با نورپردازی محیطی شروع کرده و سپس به پیاده‌‌سازی نور‌های موضعی و تاکیدی بپردازید.

مارکوس ایرلی (Markus Earley) نورپرداز می‌گوید: «دوست دارم نورپردازی را با نور محیطی شروع کرده و آن را به سمت توجه به جزئیات پیش ببرم.» تمرکز، فاکتوری مهم در دفتر کار اوست، و بنابراین استفاده از نور موضعی برای تمرکز بهتر در این بخش از محیط کار، اولویت بیشتری دارد. اما در لابی‌ها و راهروهای دفتر، استفاده از نورپردازی تاکیدی برای ایجاد جلوه بیشتر روی تابلوها و آثار هنری، اهمیت دارد.

در مرحله بعد بدون درنظر گرفتن اثاثیه و لوازم خانه، به این فکر کنید که در کدام قسمت اتاق نور متفاوتی می‌خواهید. اگر مطمئن نیستید که در هر اتاق یا بخش خانه باید از کجا شروع کنید، پیشنهادات زیر را برای هر اتاق مد نظر قرار دهید:

  • اتاق نشیمن: علاوه بر نور محیطی، استفاده از نور تاکیدی و متمرکز کردن آن در گوشه اتاق روی اشیایی همانند یک اثر هنری، تابلو، مجسمه یا یک صندلی توصیه می‌شود.
  • آشپزخانه: در فضای کلی آشپزخانه از نور محیطی استفاده کنید. به نور موضعی برای روشن کردن پیشخوان آشپزخانه -جایی که کار می‌کنید- توجه داشته باشید. در صورت امکان می‌توانید از نور موضعی در بالای سینک هم بهره ببرید.
  • اتاق خواب: استفاده از نور موضعی در قالب آباژورها در کنار تخت‌ و یا روی میز کنار تخت (پاتختی) مرسوم است. بهتر است هیچ نور مستقیمی را در اطراف تخت خواب در نظر نگیرید و نور محیطی را در گوشه‌ای از اتاق و در محل تعویض لباس داشته باشید.
  • حمام: نور حمام می‌تواند فریبنده باشد. برای آینه نور موضعی مناسب است اما نور موضعی از بالای سر، ممکن است باعث ایجاد سایه شود. برای آینه تابش نور از دو طرف را در نظر بگیرید و برای روشنایی تمام فضای حمام از نور محیطی در سقف استفاده کنید.

اگر مستاجر هستید این احتمال وجود دارد که انجام نورپردازی و یا تغییر آن درخانه و آپارتمان مقدور نباشد. اما به هر حال، راهنمایی‌های فوق می‌توانند تصویری از نورپردازی مطلوب را در ذهن‌تان ایجاد کنند.

گام دوم: انتخاب لامپ مناسب

لامپی که استفاده می‌کنید، مشخص کننده منبع و نوع نور است. لامپ‌های مختلف تابش‌های متفاوتی از نور را ایجاد می‌کنند. لامپ‌ها را می‌توان به چهار گروه اصلی دسته بندی کرد که در ادامه توضیح می‌دهیم:

  • لامپ‌های رشته‌ای: در طول دهه‌ها منبع نور اکثر مردم لامپ‌های رشته‌ای بود اما به مرور زمان لامپ‌های کم مصرف‌تر جایگزین آنها شدند. این لامپ‌ها نوری گرم و درخشان از خود ساطع می‌کنند؛ اما عمدتا مصرف برق بالاتر و عمر کمتری در قیاس با سایر گزینه‌های این لیست دارند.
  • لامپ‌های فلوئورسنت (مهتابی): مصرف انرژی این لامپ‌ها تا حدودی کمتر از لامپ‌های رشته‌ای است و طول عمر بیشتری دارند. به طور کلی نور خنک تری را منتشر می‌کنند اما طیف وسیعی از سطوح روشنایی و درجه حرارت را شامل می‌شوند. باید به این نکته توجه داشت که طبق گفته National Geographic در لامپ‌های فلوئورسنت مقدار کمی جیوه وجود دارد و لازم است در جابه‌جایی و دور انداختن آنها احتیاط شود.
  • لامپ‌های LED: این لامپ‌ها در قیاس با لامپ‌های رشته‌ای و فلوئورسنت، به مراتب مصرف برق کمتری دارند و طول عمر آنها سه برابر بیشتر است. این لامپ‌ها نور ناملایم و مستقیمی تولید کرده و به همین جهت نقش پر رنگی در نورپردازی تاکیدی ایفا می‌کنند. اغلب آنها از لحاظ ظاهری به لامپ‌های رشته‌ای شباهت دارند اما بازدهی آنها بالاست. لامپ‌های LED گرمای زیادی تولید نمی‌کنند و از همین رو در صورت تماس با دست، پوست را نمی‌سوزانند و طول عمرشان بسیار بالاست. دلایل این چنینی باعث قیمت نسبتا بالای این دسته از لامپ‌ها شده است.
  • هالوژن‌ها: لامپ‌های هالوژن نوری روشن، سفید و شبیه به نور روز دارند؛ همین ویژگی، از آنها گزینه‌ای بسیار مطلوب برای نورپردازی موضعی ساخته است. مصرف انرژی هالوژن‌ها ۱۰ تا ۲۰ درصد کمتر از لامپ‌های رشته‌ای است.

در تقسیم‌بندی لامپ‌ها، انواع دیگری از لامپ نیز وجود دارد اما موارد فوق رایج‌ترین لامپ‌های مورد استفاده در خانه هستند. هدف ما در این مطلب چگونه به نظر رسیدن لامپ‌ها و نور آنهاست. در صورت تمایل به آگاهی از جزئیات بیشتر در رابطه با انواع لامپ‌ها و نور، مصرف برق و عمر آنها، می‌توانید به این مقاله از جامعه نورپردازی آمریکا (American Lighting Association) مراجعه کنید.

اگر به تازگی اقدام به خرید لامپ کرده باشید، حتما متوجه برچسب جدیدی روی آن شده‌اید. طبق استانداردهای FTC بسته بندی لامپ‌ها باید اطلاعاتی درمورد روشنایی، طول عمر، مقدار مصرف انرژی و بازدهی کلی لامپ را شامل شود. برای مثال نمونه برچسب زیر از شرکت NRDC را مشاهده می‌کنید:

1312810256528239277

در این مطلب به مقدار روشنایی لامپ که با یکای لومن و رنگ ظاهری نور منتشر شده از لامپ که با کلوین اندازه‌گیری می‌شود می‌پردازیم:

لومن؛ به معنی روشنایی

لومن (واحد توان نوری) یکای اندازه‌گیری شار نوری است. روشنایی و لومن نسبت مستقیم دارند؛ هرچقدر که لومن بیشتر باشد روشنایی لامپ هم بیشتر خواهد بود. میزان نور تولیدی یک لامپ معمولی حدود ۸۰۰ لومن نور -معادل ۶۰ وات- است. به هنگام خرید لامپ، لازم است به مقدار نور مورد نیاز برای هر اتاق در خانه توجه داشت. این مقدار به متراژ، رنگ دیوارها و شدت نور دلخواه برای هر اتاق بستگی دارد. با استفاده از این اطلاعات محاسبه لومن مورد نیاز هر اتاق، بسته به محیط خانه و سلیقه شخصی، کار سختی نخواهد بود. سایت HouseLogic این نسبت‌ها را به طور کلی محاسبه و به تفکیک هر اتاق به شرح زیر بیان کرده است:

  • آشپزخانه: مجموعا ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ لومن
  • حمام و سرویس بهداشتی: مجموعا ۴۰۰۰ تا ۸۰۰۰ لومن
  • اتاق‌های خواب: مجموعا ۲۰۰۰ تا ۴۰۰۰ لومن
  • اتاق نشیمن: ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ لومن
  • اتاق ناهارخوری: ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ لومن
  • اتاق‌های کار: ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ لومن

به یاد داشته باشید این تخمین‌ها الزاما دقیق نیستند و با توجه به نوع لامپ و نحوه نورپردازی محاسبه ‌می‌شوند. برای مثال آشپزخانه‌ها معمولا به نور بیشتری نیاز دارند و ترکیبی از نورهای محیطی و تاکیدی در آنها به کار می‌رود؛ اما اتاق‌های خواب و نشیمن به روشنایی کمتری نیاز دارند.

کلوین؛ به معنی رنگ ظاهری نور

به جز میزان روشنایی، درجه رنگ نور هم مهم است. در گذشته لامپ‌های فلوئورسنت فشرده نوری سرد و آبی داشتند اما با گذشت زمان و انجام اصلاحات، اکنون می‌توان آنها را در طیف نورهای گرمتر و زردتر نیز مشاهده کرد. بر روی بسته‌بندی لامپ باید درجه رنگ نور از گرم به سرد -که با یکای کلوین اندازه‌گیری می‌شود- دیده شود. هر چقدر که کلوین بیشتر باشد درجه رنگ نور سردتر است. وبلاگ نورپردازی درباره جعبه‌های لامپ و درجه‌های مختلف لامپ درون جعبه توضیح داده و مناسب‌ترین درجه برای هر اتاق را مشخص کرده است:

  • سفید نرم/سفید گرم (۲۷۰۰ کلوین): برای اتاق خواب‌ها و اتاق‌های نشیمن بهترین انتخاب است. فضای گرم سنتی همراه با احساس آرامش را ارائه می‌دهد.
  • سفید روشن/سفید سرد (۴۱۰۰کلوین): انتخاب مناسبی برای آشپزخانه‌ها، حمام‌ها و گاراژهاست. برای این قسمت‌های خانه محیطی روشنتر و احساس سرزندگی فراهم می‌کند.
  • روشنی روز (۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰کلوین): بهترین انتخاب برای حمام‌ها، آشپزخانه‌ها و زیرزمین‌هاست. برای مطالعه، پروژه‌های پیچیده ویا انجام آرایش مناسب است و تقابل بزرگی در بین رنگ‌ها ایجاد می‌کند.

برای درک تناسب بین هر لامپ و گزینه‌های مختلف نورپردازی در هر اتاق خانه می‌توانید از این ابزار EnergyStar آماده شده، استفاده کنید.

این مطلب به فهمیدن نحوه عملکرد لامپ کمک می‌کند. به این ترتیب، می‌توانید لامپ‌ها را به سلیقه خودتان انتخاب کنید. درصورت نیاز به تغییر شدت نور، دیمر‌ها هم پیشنهاد خوبی هستند. در خصوص طریقه نصب کلید دیمر اینجا توضیحات مفصلی وجود دارد.

گام سوم: انتخاب لوازم نورپردازی

پس از آشنایی با کارایی نورپردازی، مقدار روشنایی مورد نیاز و درجه رنگ مناسب؛ در این مرحله باید به لوازم نورپردازی برای تکمیل عوامل مذکور توجه داشت. برخی لوازم اصلی نورپردازی عبارتند از:

  • لامپ‌های سقفی: این لامپ‌ها برای فراهم آوردن نور محیطی مناسب هستند. لامپ‌های سقفی به راهروهای ورودی، اتاق خواب‌ها، اتاق‌های کار و راه پله‌ها جلوه بی‌نظیری می‌بخشند. در راهروها فاصله ۲.۵ تا ۳ متری بین چراغ‌ها برای تامین روشنایی کافیست.

flush-mount-bedroom-ceiling-lights

لوسترها: بهترین انتخاب برای تامین نور محیطی اتاق‌های غذاخوری یا اتاق‌های خواب استفاده از لوسترهاست.

65633842938297191190

چراغ‌های دیواری: شکل رایج این لوازم، لامپ‌های دیواری هستند که در تمام قسمت‌های خانه کاربرد دارند. از این لوازم برای ایجاد هر سه نوع نورپردازی محیطی، تاکیدی و موضعی استفاده می‌شود. با توجه به محل قرارگیری و نوع لامپ‌ها می‌توان از آنها بهره برد.

22825_839637233_لامپ ساووی دیواری تکی 82751

چراغ‌های آویز: چراغ‌های آویز به منظور ایجاد نور محیطی یا موضعی استفاده می‌شوند. این چراغ‌ها از سقف آویزان شده و -در صورت استفاده از حباب مات- می‌توان از برخورد نور مستقیم آنها با چشم پیشگیری کرد. بهترین محل قرارگیری آنها در بالای میز غذاخوری، پیشخوان آشپزخانه و بخش‌هایی‌ست که نیاز به تمرکز بر روی کاری خاص احساس می‌شود.

contemporary-pendant-lighting-with-ideas-contemporary-pendant-model

لامپ‌های سقفی تو کار: این لامپ‌ها هم مانند لامپ‌های دیواری هر سه نوع نور محیطی تاکیدی و موضوعی را تامین می‌کنند و در تمام قسمت‌های خانه با توجه بر میزان روشنایی چراغ و محل قرارگیری آن استفاده می‌شوند.

recessed_article_thumb

چراغ‌های ریلی: چراغ‌های ریلی نیز تقریبا در همه جا کاربرد دارند. مزیت آنها این است که می‌توان هر کدام از لامپ‌ها را به صورت جداگانه حرکت داد و نور آن را به نقطه دلخواه متمرکز کرد. از این ویژگی برای نمایش آثار هنری و یا فقط روشن کردن تمام اتاق استفاده می‌شود.

lamp

لامپ‌های رومیزی: لامپ‌های رومیزی و آباژورها برای نور تاکیدی در اتاق نشیمن و یا نور موضعی در اتاق خواب کارایی دارند.

انتخاب نور مناسب هر اتاق

در سایت The Lighting Research Center جزئیاتی در خصوص دیگر لوازم مورد استفاده در نورپردازی ارائه شده است. نحوه نصب، تکنیک‌های مورد استفاده و نوع تاثیر نور هر کدام، در لینک فوق آمده است. به خاطر داشته باشید: هر کدام از این لوازم لامپ متفاوتی نیاز دارد؛ بنابراین، هنگام انتخاب لوازم نورپردازی به لامپ مناسب توجه داشته باشید.

انتخاب اندازه مناسب لوازم نورپردازی، بیشتر مربوط به اصول طراحی چیدمان خانه می‌شود با این حال باید در طراحی نورپردازی نیز آن را در نظر گرفت. به نسبت‌ها توجه داشته باشید. اندازه و ابعاد لوازم نورپردازی و همخوانی آن با اندازه اتاق اهمیت زیادی دارد. LightsOnline لیستی مربوط به انتخاب درست اندازه لوازم و اثاثیه تهیه کرده که در اینجا بعضی از آنها آورده شده است:

  • آباژورهای رومیزی: بهتر است ارتفاع آباژور بیشتر از ۱.۵ برابر میزی که روی آن قرار گرفته، نباشد و قطر حباب آباژور نیز بزرگتر از میز نباشد.
  • لوسترها و چراغ‌های آویز: پهنا و قطر میز خود را اندازه بگیرید و ۱۲ را از آن کم کنید. عدد به دست آمده بیشترین پهنا یا قطر چراغ آویز را تعیین می‌کند. لوازمی با طراحی شلوغ و پیچیده بزرگتر به نظر می‌رسند بنابراین بخاطر داشته باشید در صورت انتخاب این گونه لوازم، عدد به دست آمده برای بیشترین پهنا را مقداری در نظر بگیرید. با این فرض که ارتفاع سقف حدود دو و نیم متر باشد، برای نصب چراغ یا لوستر در بالای میز، لازم است فاصله سطح میز تا انتهای چراغ، حداقل ۷۵ تا ۹۰ سانتیمتر باشد. در خانه‌هایی با سقف بلندتر، به ازای هر ۳۰ سانتیمتر ارتفاع، می‌توان چراغ یا لوستر را ۵ تا ۱۰ سانتیمتر به میز نزدیک کرد.
  • لامپ‌های دیواری: هر چقدر به جسمی که نور بر آن می‌تابد، نزدیکتر باشیم، به همان نسبت لامپ‌های دیواری باید کوچکتر باشند. برای مثال حباب لامپ مناسب برای آینه حمام که در فاصله‌ای نزدیک به آن می‌ایستیم، قطری حدود۲۵ سانتیمتر دارد. لامپ‌های دیواری در حمام‌ها معمولا حدود یک متر از هم فاصله دارند و ارتفاع آنها از خط مرکزی سینک دستشویی حدود نیم متر است. درصورت حباب‌دار بودن لامپ‌های دیواری، باید لبه پایینی حباب کمی پایینتر از خط چشم -در ارتفاعی بین ۱٫۵ تا ۱٫۷۵ متری زمین- قرار بگیرد.

بعضی از افراد ذاتا در انجام طراحی دکور و نورپردازی مستعد هستند، ولی سایر افراد برای خلق یک طرح جذاب، نیازمند راهنمایی و آگاهی از اصول کلی هستند.

67

۴ دیدگاه

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]