عکاسی فیلم‌سازی

تکنیک عکاسی مادون قرمز (infrared)

عکاسی مادون قرمز، برای عکاس‌ها از هر سطح توانایی و سرمایه، امکان خلق و نمایش دنیایی جدید، دنیای نادید‌ها، را فراهم می‌کند. اما چرا دنیای «نادیده»؟ زیرا چشم قادر به دریافت نور مادون قرمز نیست و این نور در محدوده طیف نور مرئی که چشم بتواند آن را تشخیص دهد، قرار ندارد. وقتی با استفاده از دوربینی که دارای تجهیزات عکاسی مادون قرمز است، فیلم یا عکس تهیه کنیم دنیایی را کشف می‌کنیم که با آنچه به طور روزمره می‌بینیم تفاوت دارد و همه چیز منحصر به فرد می‌شود. در این مطلب درباره این تکنیک عکاسی بیشتر می‌خوانیم.

پیش از آنکه درباره تکنیک عکاسی مادون قرمز بیشتر توضیح دهیم لازم است خاطرنشان شویم که این سبک از عکاسی مانند سایر سبک‌ها بیش از هر چیز به سلیقه بیننده و عکاس بستگی دارد و ممکن است برای عده‌ای خوشایند و جذاب باشد و برای عده‌ای دیگر خیر. این تکنیک عکاسی به عکاس امکان می‌دهد چیزی را به بیننده عرضه کند که ورای چیزهایی است که تا به امروز دیده است.

5-infrared-photography

۱. واژه شناسی

طیف مرئی بخشی از طیف الکترمغناطیسی است که با چشم انسان قابل دیدن و تشخیص است. طول موج طیف مرئی بین ۳۸۰ تا ۷۵۰ نانومتر و بسامد آن بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ تراهرتز است. نور مادون قرمز که به آن فروسرخ هم می‌گوییم، قسمی از طیف امواج الکترومغناطیسی است که طول موج آن بلندتر از دامنهٔ نور یا طیف مرئی و کوتاه‌تر از دامنهٔ امواج رادیویی باشند. امواج فروسرخ در بازه بسامدی ۳۰۰ گیگاهرتز تا ۴۰۰ تراهرتز و طول موج ۱ میلیمتر تا ۷۵۰ نانومتر قرار می‌گیرند.

یک نکته دیگر درباره امواج مادون قرمز این است که در ارتباط با دمانگاری یا تصویربرداری دمایی (Thermal Imaging) یا ترموگرافی است. دوربین‌های دمانگار تابش مادون قرمز طیف الکترومغناطیسی را دریافت کرده و از آنها دمانگاشت تهیه می‌کنند. بر اساس قانون تابش جسم سیاه، هر جسمی که دمایی بالاتر از صفر مطلق داشته باشد از خود تابش مادون قرمز ساطع می‌کند که این امر امکان دیده شدن آن جسم را در صورت وجود یا عدم وجود نور مرئی فراهم می‌سازد. میزان پرتو فروسرخ منتشر شده از هر جسم با تغییرات دما متغیر است و این امر باعث می‌شود تا تغییرات نامحسوس دما نیز در تصویربرداری فروسرخ قابل روئیت باشند. این تصویر می‌تواند مقایسه دما را در سطوح بسیار بزرگ نیز فراهم سازد.

دمانگاشت

دمانگاشت

دمانگاری به واسطه فیلم «Patriot Games» و ژانرهای مهیج دیگر معروف شد، در این فیلم‌ها سازمان‌های اطلاعاتی یا اشخاص ارتشی می‌توانستند خائنین را با استفاده از اندازه‌گیری دمای بدنشان در تاریکی شب شناسایی کنند. امروزه به دلیل مسائل امنیتی و حقوقی، سنسورهای دوربین‌های معمولی نمی‌توانند دمانگاری کنند، اما همان دوربین‌ها به خوبی از عهده عکاسی مادون قرمز برمی‌آیند.

۲.  تاریخچه عکاسی مادون قرمز

پیشتازهای اولیه این سبک عکاسی، با استفاده از صفحات مخصوص فیلم، کارشان را در اوایل قرن ۲۰ شروع کردند. در زمان جنگ جهانی اول، عکاسی مادون قرمز بسیار ارزشمند ظاهر شد؛ زیرا عکس‌هایی که با استفاده از طیف مادون قرمز ثبت شده بودند به اندازه عکس‌های معمولی تحت تاثیر گرد و غبار و مه قرار نگرفته بودند. بعلاوه اینکه عکس‌های مادون قرمز می‌توانستند بین گیاهان و ساختمان‌ها تمایز خوبی قائل شوند که در تشخیص هدف‌های دشمن، همچون کارخانه‌های پنهان مهمات و سایت‌های کلیدی بسیار مفید واقع می‌شد. رودخانه‌ها، نهرها، دریاچه‌ها و سایر مسیرهای آبی با رنگ‌های بسیار تیره نمایش داده می‌شدند و باعث می‌شد بسیار مشهودتر شوند.

12-infrared-photography-spring-michi-lauke.preview

در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، سازندگان صفحات فیلم تعداد زیادی از انواع صفحات فیلم را که به نور مادون قرمز حساس بودند معرفی کردند و این موضوع برای عکاس‌های آماتور و فیلم‌سازهای هالیوودی بسیار جذاب ظاهر شد. ارتش نیز استفاده خود از عکاسی مادون قرمز را افزایش داد و همانطور که در جنگ جهانی دوم دیده شد، به پیشرفت‌های زیادی نیز در این راستا دست یافت.

با پیشرفت دوربین‌های دیجیتال در سال‌های ۱۹۹۰، عکاسی معمول و مادون قرمز به میزان قابل ملاحظه‌ای دستخوش تغییر شدند. علاوه بر عکاس‌های آماتور و حرفه‌ای، مقامات و مجری‌های قانون نیز به عکاسی مادون قرمز برای یافتن شواهد قانونی که به راحتی با چشم غیر مسلح قابل درک نیستند، استناد می‌کنند.

۳. کیفیت نور مادون قرمز

نور بازتاب شده مادون قرمز آرایه‌ای شگفت انگیز از جلوه‌های سوٰرئال ایجاد می‌کند. رنگ‌ها، بافت‌ها، برگ‌ها و گیاهان، پوست انسان و خیلی چیز‌های دیگر متفاوت و منحصر به فرد می‌شوند. گیاهان سفید و یا متمایل به سفید به نظر می‌رسند. پوست شیری‌رنگ با بافتی نرم پیدا می‌کند. هرچند گاهی ممکن است رگ‌های نزدیک پوست برجسته شده و ظاهری متفاوت و عجیب ایجاد کنند. چشم‌ها می‌توانند کمی شبح مانند ظاهر شوند، مردمک چشم بسیار تاریک و سفیدی آن به خاکستری می‌نماید. پارچه و لباس تیره با توجه به جنس آن ممکن است طوسی یا سفید شوند. نور مادون قرمز ممکن است از میان عینک آفتابی عبور کرده و به چشم برسد و به شدت تاریک و یا آینه‌ای به نظر آید. آسمان آبی ممکن است از آنچه در واقع وجود دارد ظاهز بسیار آشفته‌تری پیدا کند.

IR_Face

سایر مفاهیم عکس‌های مادون قرمز برای آنکه توضیح داده شوند یا دسته بندی شوند، کمی دشوار به نظر می‌رسند. نوعی کنتراست در عکس‌های مادون قرمز وجود دارد که به ندرت در عکس‌های معمولی دیده می‌شود. البته عکس‌های سیاه و سفید با کنتراست بالا، نشانه‌هایی از این نوع کنتراست را از خود نشان می‌دهند. اما حتی همان‌ها هم همانطوری که عکس‌های مادون قرمز به ن‍‍ظر می‌آیند، نیستند. این قبیل جلوه‌ها معجزه این تکنیک عکاسی هستند. همان معجزه‌ای که دنیای نادیدنی را به تصویر می‌کشد.

۴. گزینه‌هایی برای عکاسی مادون قرمز

یک گزینه استفاده از فیلم ۳۵ میلیمتری مادون قرمز است که با قیمت ناچیزی می‌توانید به آن دسترسی پیدا کرده و به راحتی در دوربین SLR خود به کار ببرید و بدون آنکه لازم باشد هزینه دیگری متقبل شوید، این سبک عکاسی را تجربه کنید.

گزینه بعدی استفاده از فیلتر حلقوی IR است که شبیه فیلترهای UV یا پولاریزه است و در جلوی لنز جای می‌گیرد. این فیلتر از عبور نور مرئی از طریق دریچه لنز به دوربین جلوگیری کرده و فقط نور مادون قرمز مجاز به گذر از آن است. قیمت این فیلترها با توجه به سایز لنز و کیفیت فیلتر (میزان عبور ندادن نور مرئی) متفاوت است.

F0000048-0001

عیب استفاده از این فیلترها چیست؟ اولین مساله این است که تار شدن تصاویر است. زیرا این فیلتر نور مرئی را تا حد زیادی عبور نمی‌دهد و در نتیجه نور خیلی کمی به سنسور میٰ‌رسد. بدین ترتیب برای رسیدن به نورسنجی مطلوب سرعت شاتر باید مقادیر کمتری را داشته باشد یا به عبارتی عکس‌ها باید با تکنیک Long exposure یا نوردهی طولانی ثبت شوند که ممکن است باعث تار شدن بخش‌هایی از عکس به دلیل حرکت سوژه یا المان‌های موجود در پس‌‌زمینه شود. بعلاوه این که به خاطر بسپارید که همیشه پیش از آنکه فیلتر را مقابل لنز قرار دهید، روی سوژه فکوس کنید.

آخرین گزینه این است که یک دوربین DSLR داشته باشید که به طور ویژه برای عکاسی مادون قرمز بهینه شده باشد. این یکی کمی هزینه بردار است اما بهترین نتایجی که بخواهید را به دست خواهید آورد.

۵. دوربین‌های دیجیتال تبدیل شده برای عکاسی مادون قرمز

برای تبدیل دوربین دیجیتال به مادون قرمز لازم است که فیلتر مسدود کننده مادون قرمز که مقابل سنسور دوربین قرار دارد با یک فیلتر مسدود کننده نور مرئی جایگزین شود. این کار مانند این است که لنزی که پیشتر به لنز متصل شده بود را برداشته و مقابل سنسور گذاشت. مزایای این روش چیست؟ بدین ترتیب می‌توانید دوربین دیجیتال‌تان را به راحتی و مانند همیشه استفاده کنید و نورسنجی آن را مانند حالت طبیعی انجام دهید یعنی دیگر نیازی به عکاسی با نوردهی طولانی ندارید.

e-pl1-full-spectrum-10033-520nm-faux-sandy-island-creek-101

عیب استفاده از دوربین مادون قرمز علاوه بر هزینه این است که دیگر امکان ثبت عکس‌های معمولی و غیرمادون قرمز را نخواهید داشت. بعلاوه این که با این کار گارانتی دوربین دیجیتال شما برای همیشه از بین خواهد رفت.

اگر یک دوربین اضافه دارید و یا علاقه زیادی به عکاسی مادون قرمز دارید و گارانتی دوربین برایتان اهمیت ویژه ‌ای ندارد پس خوب است بدانید که برای تبدیل دوربین دیجیتال به دوربین مادون قرمز دو راه دارید:

۱. از شرکت‌های مرتبط بخواهید این کار را برایتان انجام دهند

۲. خودتان دست به کار شوید و دوربین‌تان مادون قرمزتان را بسازید.

هرچند که راه اول مطمئن‌تر است و شرکت‌های متفاوتی این کار را انجام می‌دهند، اما شما می‌توانید با استفاده از دستورالعمل‌های ویدیویی آنلاین (از درست بودن آنها اطمینان حاصل کنید) و دقت فراوان در هنگان کار کردن با قظعات الکترونیکی حساس، فیلتر مسدود کننده نور مادون قرمز را برداشته و فیلتر مادون قرمز رو جلوی سنسور دوربین جایگزین کنید. دقت کنید که این کار را در محلی انجام دهید که گرد و خاک و غبار نداشته باشد و تا سنسور دوربین‌تان از آلودگی‌هایی این چنینی در امان باشد.

۶. عکس مادون قرمز بگیرید

با فرض این که دوربین دیجیتال‌تان را به یک دوربین مادون قرمز تبدیل کرده‌اید، پس بدون نگرانی و همانند قبل با تنظیمات مناسب نور مرئی عکاسی کنید. دریچه دیافراگم، سرعت شاتر، ایزو، نورسنجی ماتریسی و سایر تنظیمات مشابه همه با همان ترتیب قبل تنظیم می‌شوند و فقط خروجی نهایی تصویر شما متفاوت خواهد بود. اگر تغییراتی هم به وجود آماده باشد با کمی سعی و خطا می‌آموزید که عکس خام خوب روی صفحه LCD دوربین‌تان چطور به نظر می‌رسد.

در مطلب‌های بعدی سایت هزارویک بوم درباره ویرایش عکس‌های مادون قرمز اطلاعات دیگری در اختیار شما قرار خواهیم داد. شما هم اگر تجربه‌ای در این زمینه دارید با ما و خوانندگان مطرح کنید.

6

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]