بنا و نما دکوراسیون معماری

از معماری زها حدید چه درس‌هایی می‌توانیم بیاموزیم؟

زها حدید معروف‌ترین معمار کنونی جهان، متولد سال ۱۹۵۰ در بغداد است و ملیتی انگلیسی-عراقی دارد. او اولین زنی است که توانست جایزه معتبر Pritzer را در سال ۲۰۰۴ از آن خود کند. حدید دوران کودکی خود را در روزهای آرام و دور از جنگ و درگیری بغداد گذراند و در مدرسه کاتولیک فرانسوی زبان بغداد زیر نظر راهبه‌ها درس خواند. او برای ادامه تحصیل به دانشگاه آمریکایی بیروت رفت و در رشته ریاضی تحصیل کرد.

پس از به قدرت رسیدن صدام حسین و شروع جنگ با ایران، خانواده‌اش عراق را ترک کردند. او در سال ۱۹۷۲ به لندن رفت و در مدرسه معماری لندن (AA) ثبت نام کرد. در سال ۱۹۸۰ دفتر شخصی خود را تاسیس کرد که البته سختی‌های زیادی را نیز به همراه داشت. کارهای اولیه او بیشتر منطبق با سفارشات و تقاضاهای مشتریانش بود و به مرور توانست تصورات ذهنی خود را روی طراحی‌هایش پیاده سازی کند.

در حال حاضر او در حوزه معماری به عنوان فردی پیشرو شناخته می‌شود و مورد احترام همگان قرار دارد. حدید با شکستن تمام محدودیت‌ها، ایده‌های امروزی و مدرن خود را پیاده‌سازی کرده و مرزهای طراحی و معماری را جابه‌جا کرده است. تا به امروز، شرکت او با ۳۵۰ کارمند، ۹۵۰ پروژه مختلف را در بیش از ۴۴ کشور به انجام رسانده.

در ادامه مطلب درس‌هایی از نحوه معماری زها حدید را از دست ندهید.

۱. «معماری به حس لذت مربوط می‌شود. به نظر من مردم می‌خواهند از محیط احساس و انرژی مثبت دریافت کنند. وظیفه معمار ساخت سرپناهی است که راحتی و سرمستی را القا کند.»

z-hadid-madrid-hotel

زها حدید به عنوان معماری با جایگاه بالا در حرفه خود شناخته می‌شود و در عین حال به فعالیت در زمینه طراحی داخلی نیز مشغول است. او به دلیل علاقه‌ش به کشف دید زیباشناسی، در عرصه‌های مختلف طراحی فعالیت دارد؛ از طراحی نمای خارجی ساختما‌ن‌ها گرفته، تا طراحی داخلی و طراحی مبلمان و اشیا. به عقیده او طراحی داخلی نیز فرم دیگری از طراحی نمای بیرونی ساختمان است. هتل پائورتا امریکا واقع در مادرید را می‌توان نمونه‌ای از استعداد شگرف او در زمینه طراحی داخلی عنوان کرد. برای طراحی اتاق‌های این هتل، حدید و دیگر معماران مشهور با یکدیگر همکاری کردند و اثری فوق‌العاده از خود بر جای گذاشتند.

۲. «یکی از مواردی که من همیشه بر آن تاکید دارم، افزودن چالش و هیجان به زندگی مردم است. می‌خواهیم آنها توانایی پذیرفتن اتفاقات غیرمنتظره را داشته باشند.»

Z-Hahid-Phaeno-Science-Center3

مرکز علمی فائنو واقع در ولفسبورگ آلمان، بهترین مثال برای این مورد است. در سال ۲۰۰۰ حدید در ساخت این سازه سهیم شد و توانست برنده مسابقه طراحی معماری بنا شود. ۵ سال بعد مرکز علمی فائنو افتتاح شد و بیش از ۲۵۰ نمایشگاه تعاملی از شرکت Ansel Associates را در خود جای داد. طراحی این ساختمان را زها حدید با همکاری شرکت آلمانی Mayer Bährle برعهده داشتند و با طراحی بی‌نظیرشان، جلوه‌ای خیره‌کننده به ساختار بتنی آن بخشیدند. Adams Kara Taylor این اثر معماری را «هیپنوتیزم کننده» خواند و در توصیف نمای این ساختمان گفت: «ساختمانی است که تصویری از آینده را مقابل چشم‌هایمان ترسیم می‌کند»

ساختمان مرکز علمی فائنو روی پایه‌های بتنی بنا شده و با این طراحی خاص مسیری مستقیم را به شرکت Autostadt در آن سوی سازه ایجاد کرده است. بازدیدکنندگان شرکت Autostadt بی آنکه به مرکز علمی وارد شوند، به راحتی به شرکت مذکور دسترسی دارند. خود فائنو از طریق راه پله و پله برقی در هر دو طرف به Autostadt متصل است. قسمت زیرین فائنو نیز توسط چراغ‌های نصب شده روی پایه‌ها، از روشنایی کافی برخوردار است.

۳. «مستقل عمل کردن برای زنان در معماری، بسیار دشوار است. دنیای معماری هنوز به مردها تعلق دارد.»

BMW-Central

تفکر خاص حدید و نحوه مقابله‌ش با مسائل، او را از سایر افراد جامعه، چه مرد و چه زن، جدا می‌کند. ساختمان مرکزی BMW براساس باورهای این معمار ساخته شده و نمایانگر فضایی چندبخشی و چندبعدی برای یک سازه است. حدید در این طراحی تعریفی جدید برای محیط کار ارائه کرد و تصور سنتی ساختمان اداره را تغییر داد. به این صورت، ساختمان و توابع آن بیشتر به «محیطی پویا و سرگرم‌کننده برای فعالیت» نزدیک شد. از تقسیم‌ کارمندان به گرو‌ه‌ها و طبقه‌های مختلف فاصله گرفت و محیطی مناسب برای کنار زدن موانع و رشد بیشتر را فراهم کرد.

۴. حدید همواره از دوران کودکی خود در علفزارهای جنوب عراق الهام می‌گرفت. «چشم‌اندازهای طبیعی وطنش در دل طبیعتی سبز و پرآب که با ساختمان‌ها و مردم گره خورده بود»، همیشه او را تحت تاثیر قرار می‌داد.

Z-Hadid-maggies-center-Fife

مرکز مگی (ساختمانی برای مجموعه مراکز درمانی سرطان) در فایف اسکاتلند، برگرفته از خاطره‌های کودکی حدید است. طراحی ساختمان به گونه‌ای است که طبیعت و ساخته‌های بشر را با هم ادغام می‌کند و به بیماران سرطانی مرکز حس امنیت می‌دهد. می‌توان از آن به ‌عنوان پناهگاهی آرام نام برد. از یک طرف، مرکز مگی در مجاورت بیمارستان ویکتوریا واقع شده و دسترسی بیماران به مرکز را آسان کرده است؛ و در طرف دیگر، روی لبه شیب‌داری بنا شده که حس زندگی در خاطرات کودکی او را به تصویر می‌کشد. حدید در این اثر خود، نمایی از محیط طبیعی و پر از درختان سبز ایجاد کرده که با تکنولوژی و سازه‌های مدرن بشر آمیخته شده و حس مورد نظر او را القا می‌کند.

۵. «وقتی نمای۳۶۰ درجه وجود دارد، چرا به یک سمت بسنده کنیم؟»

Hadid-ski-jump-Innsbruck3

در سال ۲۰۰۲ حدید پروژه پیست اسکی اینسبروک اتریش را به پایان رساند و خلاقیت خود را در آن جای داد. او درباره پیست اسکی این چنین می‌گوید: «قطعه مختصری از طراحی کاربردی که به عنوان ابزاری برای ورزش‌های با کارایی بالا تخصص یافته و با دقت ریاضی شکل گرفته.» وی هدفش را از این پروژه این گونه بیان می‌کند: «به دست آوردن ترکیبی یکپارچه. مجموعه عناصر و المان‌ها همانند آنچه در طبیعت موجود است در کنار هم قرار گرفته‌اند تا یک بنای واحد و یکپارچه را به وجود آورند.»

هدف از معماری این است که بنای ساخته شده از هر سویی زیبایی و جذابیت‌های لازم را داشته باشد.. حدید محدودیت‌ها را از بین می‌برد و موانعی که به طور سنتی وجود داشتند، را کنار می‌زند. هیچ چیز بهتر از پیست اسکی المپیک نمی‌تواند طرز تفکر باز و منحصر به فرد او را منعکس کند.

۶. «همیشه معماران خانم ثابت‌قدم و محترم بیشتری را می‌بینید؛ اما حضور آنها به معنای آسان بودن کار نیست. گاهی مشکلات غیرقابل بیان می‌شوند. من هنوز هم با مقاومت‌هایی از طرف دیگران مواجه می‌شوم اما این موضوع به من کمک می‌کند تا تمرکز بیشتری بر کارم داشته باشم. زن بودنم دلیل اصلی‌ مصمم بودنم برای موفقیت نیست؛ شاید علت اصلی همان اطمینان و باوری است که به خود دارم؛ با این حال، همیشه مصمم می‌مانم.»

Z-Hahid-millenium-done2

حدید در حرفه خود به سطح بالایی از موفقیت رسیده و همیشه برای آن سپاسگزار بوده است؛ با این حال از نظر او طی کردن این راه همیشه مشکلات زیادی به همراه داشته و کشمکش‌هایش تمام نخواهند شد. او هنوز هم می‌بیند که کارها و طراحی‌هایش را پذیرفته نمی‌شوند و آن را فرصتی می‌بیند که دوباره طراحی کند و اشیا را با مدلی متفاوت بسازد. مرکز میلنیوم بازدیدکنندگان را به سفری در سه قسمت ذهن می‌برد: ورودی، فرایند و خروجی. در اینجا دیوارها، کف‌ها و سایر عناصر معماری «از یک فضای ممتد به درون خانه‌ که محرک انگیزه است، کشیده می‌شوند.»

۷. «من واقعا به ایده آینده باور دارم»

Hadid-Hoenheim-Nord-Terminal2

معماری حرکت و تفکر رو به جلو است. تمام معماران برجسته دنیا این دیدگاه مدرن و به روز بودن را در ذهن داشته‌اند. پایانه Hoenheim-Nord در استراسبورگ سوئد، برای بازتاب حرکت ساخته شده است. با نگاه به آن می‌توان دریافت که مردم، دوچرخه‌ها، اتومبیل‌ها و تراموا، همگی حرکت مداوم و آرام رو به جلو را ترسیم می‌کنند.

۸. «شما محدود به فعالیت در یک مسیر نیستید. از قدم گذاشتن در مسیرهای دیگر غافل نشوید.»

Hadid-London-Aquatics-center2

مثالی دیگر برای تفکر منحصر به فرد و سیال حدید در طراحی‌هایش، مرکز ورزش‌های آبی لندن است که مخصوص بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۲ ساخته شد. . ایده این بنا کاملا از حرکت آب تاثیر گرفته و شبیه به حرکت یک موج است که با سقفی مواج استخرها را احاطه کرده و «وحدت و یکپارچگی» را یادآوری می‌کند.

۹. «آنچه امروز از یک معمار انتظار می‌رود تنها ساخت یک بنا در محل مورد نظر نیست، بلکه او باید تمام منطقه را به خوبی و با برنامه ریزی بشناسند.»

Hadid-Vitra-Fire-station3

ایستگاه آتش‌نشانی Vitre به منظور پر کردن فضای خالی ناشی از یک آتش‌سوزی ویرانگر در دهه ۱۹۸۰ ساخته شد. این ایستگاه آتش‌نشانی که در منطقه‌ای مملو از کارخانه‌ها ساخته شده بود، بیشتر از آنکه قصد پر کردن فضای خالی را داشته باشد، با هدف معنا بخشیدن به محیط طراحی شد. نمای آن یک لحظه بی‌حرکت اما آماده انفجار را نشان می‌دهد. در حال حاضر در آن مکان به جای ایستگاه‌ آتش‌نشانی، موزه صندلی برقرار است.

۱۰. «همیشه لازم نیست هنر را در جعبه‌های اصطلاحا سفید نمایش دهید. می‌توانید در نمایش‌ها پیچیدگی ایجاد کنید که بیانگر احترام به هنر هم باشند.»

Z-Hahid-Rosenthal-center-for-the-arts.-Cincinnati2

مرکز روزنتال برای هنرهای معاصر واقع در Cincinatti در اوهایو، اولین پروژه‌ای بود که به دست حدید تکمیل شد و همینطور اولین موزه در آمریکا است که طراحی آن را یک معمار زن برعهده داشت. ایده او برای این کار استفاده از یک «فرش شهری» به منظور خوش‌آمد گویی به بازدیدکنندگان بود. او قصد داشت هنر معاصر را که کمی برای مردم منطقه ناشناخته بود، به آنها عرضه کند. در پشت موزه او منظره‌ای را بوجود آورده که در نگاه اول بنظر می‌رسد فرشی به سمت بیرون پهن شده است. تمایل او برای بیرون آمدن از «جعبه سفید»، به ساخت موزه‌ای مبدل شد که هر بخش و گالری آن احساس متمایزی به بیننده القا می‌کند.

•••

همکاران زها حدید او را به عنوان فردی با اراده قوی و حساس می‌شناسند و در عین حال کار کردن با او را سخت می‌دانند. به هر صورت، دید روشن، شفاف و رو به جلوی او به همراه عزم راسخش، او را نه تنها به بهترین معمار زن جهان، بلکه به یکی از معماران پیشرو در این عرصه تبدیل کرده است.

5

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]