بنا و نما معماری

۲۵ معماری اسلامی شگفت‌انگیز

معماری اسلامی بازه وسیعی از مساجد، مقبره‌ها، کاخ‌ها و قلعه‌ها را، به خصوص در کشورهایی که در قرن هفتم توسط مسلمانان فتح شدند، پوشش می‌دهد. این نوع از معماری دربردارنده سبک‌های مختلفی از معماری است. از این میان می‌توان به سبک‌های ایرانی و بیزانسی، عثمانی، هندی-اسلامی، چینی-اسلامی، مالایی، ساحلیان-اسلامی و سومالی-اسلامی اشاره کرد. شروع تاثیر این سبک را می‌توان در بناهای زمان خلفای عباسی، مساجد تی-تایپ و مساجد جامع در زمان سلسله اموی مشاهده کرد. تمامی این معماری‌ها در مناره‌ها، چهار ایوان و گنبدها ظاهر شده‌اند. در این مطلب ۲۵ بنای معماری اسلامی شگفت‌انگیز را معرفی می‌کنیم.

۲۵. مسجد سلیمیه، ادیرنه، ترکیه. ۱۵۷۵-۱۵۶۹

25

این مسجد در زمان عثمانیان در ادیرنه ترکیه توسط معمار سینان ساخته شد. مسجد سلیمیه یکی از برجسته‌ترین دستاوردهای معماری اسلامی محسوب می‌شود. این بنا در مرکز کولیه واقع شده است و دارای یک محوطه هشت ضلعی با هشت ستون که در یک دیوار مربعی محصور شده، است. همچنین چهار گنبد و طاق‌هایی دارد که در امتداد هم و روی ستون‌ها قرار گرفته‌اند.

۲۴. مسجد شصت گنبد، باگرهات، بنگلادش. ۱۴۵۹-۱۴۴۲

24

این بنا که بیشتر به نام‌های مسجد Shait Gambuj و یا Saith Gunbad معروف است، به عنوان تاثیرگذارترین بنای تاریخی مسلمانان در سرتاسر هندوستان شناخته شده است. مسجد شصت گنبد دیوارهایی با ضخامت غیرمعمول دارد و بنای آن آجری مخروطی شکل است. این مسجد برای داشتن ۷۷ گنبد هلالی و گنبدهای چهار طرفه منظم بنگالی که در ردیف میانی قرار دارند، معروف شده است.

۲۳. سی و سه پل، اصفهان، ایران. ۱۶۰۲-۱۵۹۹

23

سی و سه پل و یا پل الله‌وردی خان به عنوان یکی از معروف‌ترین نمونه‌های طراحی پل توسط صفویان شناخته شده است. این پل شامل ۳۳ طاق و روی زاینده‌رود بنا شده است. در ابتدای این پل یک پلانک بزرگ قرار دارد.

۲۲. گنبد سنگی، اورشلیم. ۶۹۱ میلادی

22

گنبد سنگی روی کوه تمپل در شهر قدیم اورشلیم واقع شده است. این بنا به دستور خلیفه اموی عبدالمالک در زمان فتنه دوم تکمیل شد. گنبد طرحی مشابه کلیسای مسیحی مقبره مقدس (Holy Sepulchre) دارد. فضای داخلی آن مزین به سنگ مرمر، سفال و موزاییک و نمای خارجی بنا کاشی‌کاری شده است.

۲۱. مسجد اعظم دمشق، شهر قدیم دمشق. ۷۱۵ میلادی

21

این مسجد که به نام مسجد بنی‌امیه نیز شناخته می‌شود، یکی از بزرگترین و قدیمی‌ترین مساجد جهان است و چهارمین مکان مقدس اسلامی است. زمین مسجد مستطیل است و محوطه آن با چهار دیوار بیرونی محصور شده است. این بنا از همان زمانی که ساخت آن تکمیل شد، به عنوان الگوی اصلی برای معماری مسجد جامع در سوریه مورد توجه قرار گرفت.

۲۰. مسجد اعظم سامرا، سامرا، عراق. ۸۶۱-۸۴۷ بعد از میلاد مسیح

20

مسجد اعظم سامرا در قرن نهم توسط متوکل خلیفه عباسی تکمیل شد. مشخصه بارز مسجد، مناره آن با نام برج Malwiya که یک مخروط دوار به ارتفاع ۵۲ متر و عرض ۳۳ متر است. این مسجد ۱۷ راهرو دارد و دیوارهای آن با موزاییک‌های شیشه‌ای آبی تیره پوشیده شده است.

۱۹. مقبره جهانگیر، لاهور، پاکستان. ۱۶۰۵

19

مقبره جهانگیر که توسط خود جهانگیر ساخته شده است، بنایی شامل سنگ قرمز، سنگ مرمر و آجر است. این مقبره دارای دو گذرگاه سنگی روبروی هم است. یک صحن با برجی هشت ضلعی و یک ورودی در میان هر گذرگاه دارد. زمین این بنا مربعی شکل است.

۱۸. قلعه الغدیر، کربلا، عراق. ۷۷۵-۷۵۶ بعد از میلاد مسیح

18

قلعه الغدیر یک قلعه بزرگ و مستطیل شکل است که در کربلا بیشتر به نام کاخ خلفای عباسی شناخته می‌شود. این قلع نمایانگر معماری خلاقانه عباسیان است. این نوآوری به خصوص در ساختار محوطه‌های قلعه، اقامتگاه‌ها و مسجد به خوبی مشاهده می‌شود. در این بنا سرسرای اصلی، ایوان بزرگ و محوطه مربوط به مستخدمین بسیار چشم‌گیر و برجسته هستند.

۱۷. مسجد اعظم قیروان، قیروان، تونس. ۶۷۰ بعد از میلاد مسیح

17

این بنا به نام مسجد عُقبه نیز شناخته می‌شود و یکی از مهم‌ترین مساجد در تونس است. مسجد اعظم قیروان یکی از قدیمی‌ترین مکان‌های پرستش و عبادت در جهان اسلام  و موثرترین و بزرگترین بنای تاریخی اسلامی در آفریقای شمالی به شمار می‌رود. مسجد شامل یک سرسرا برای نمازگزاران با ستون‌های زیاد است، محوطه آن با مرمر سنگ‌فرش شده و مناره مسجد مربعی است.

۱۶. مسجد نورآستانا، آستانا، قزاقستان. ۲۰۰۸

16

این مسجد در شهر آستانا در قزاقستان بنا شده است و بزرگترین مسجد در سراسر آسیای میانه محسوب می‌شود. ساختمان آن از شیشه، بتون، گرانیت و پنل‌های الوکبوند (alucobond) تشکیل شده است. مسجد نورآسنانا ظرفیت ۵۰۰۰ عابد را دارد و ارتفاع ان نمادی از دوران حضرت محمد (ص) است.

۱۵. مسجد سلیمان، استانبول، ترکیه. ۱۵۵۸-۱۵۵۰

15

این مسجد یکی از مساجد امپراطوری عثمانی است و در سومین تپه از تپه‌های هفتگانه استانبول واقع شده است. امروزه این مکان یکی از جاذبه‌های توریستی ترکیه محسوب می‌شود. فضای داخلی آن تقریبا مربعی است و مانند بسیاری از مساجد اسلامی محوطه بزرگی در جلوی آن قرار دارد.

۱۴. مسجد رستم پاشا، استانبول، ترکیه. ۱۵۶۳-۱۵۶۱

14

یکی دیگر از مساجد عثمانی که در استانبول واقع شده، مسجد رستم پاشا است که روی یک تراس روی مجموعه‌ای از مغازه‌های مسقف بنا شده است. در کنار آن پله‌های مارپیچی قرار دارد که به صحن بسیار بزرگ مسجد می‌رسد. شهرت این مسجد به دلیل تعداد بسیار زیاد کاشی‌های نفیس ازنیک است که به شکل گل و یا اشکال هندسی در آن به کار رفته است.

۱۳. مسجد جنه، جنه مالی، مالی. ۱۹۰۷

13

مسجد اعظم جنه یکی از بزرگترین دستاوردهای معماری اسلامی به خصوص در سبک سودانی-ساحلیان (Sudano-Sahelian) است. این مسجد در جنه مالی واقع شده و اولین مسجد آن منطقه است. همچنین یکی از معروف‌ترین مکان‌ها در آفریقا محسوب می‌شود. دیوارهای آن آجر آفتاب پخته با پوششی از گچ است.

۱۲. قلعه آگرا، آگرا، اوتار پرادش، هند. قرن یازدهم

12

یک بنای تاریخی که خواهر تاج محل به حساب می‌آید و سهم موروثی یونسکو است. قلعه آگرا یک قلعه آجری با نقشه‌ای نیم دایره‌ای است. قطر این نیم دایره به موازات رودخانه است و دیوارهایش ۷۰ فوت ارتفاع دارند. این بنا در سال ۲۰۰۴ برنده جایزه معماری آقاخان شد.

۱۱. مسجد الازهر، قاهره، مصر. ۹۷۲ بعد از میلاد مسیح

11

مسجد الازهر در قاهره اسلامی برای پایتخت تازه تاسیس مصر در سال ۹۷۰ بنا شد. این مسجد اولین مسجد قاهره بود و در اصل به منظور عبادت ساخته شد. دارای پنج سرسرا برای نمازگزاران و یک صحن ساده است. گچ‌بری‌های نمای بیرونی مسجد، نمایان‌گر تاثیر معماری بیزانس در این بنا است.

۱۰. مسجد امام. اصفهان، ایران. ۱۶۲۹

10

این مسجد به نام‌های مسجد شاه و یا مسجد جامع عباسی نیز شناخته می‌شود و در جنوب میدان نقش جهان اصفهان واقع شده است. مسجد امام در دوران صفویه ساخته شد و نمونه بی‌نظیری از معماری اسلامی به حساب می‌آید. این مسجد یکی از شاهکارهای ابدی معماری در ایران است. از مشخصات برجسته این بنا زیبایی کاشی‌های هفت رنگ و کتیبه‌های کالیگرافی آن است.

۹. مسجد اعظم شیان، شاآنشی، چین. ۷۴۲ بعد از میلاد مسیح

9

مسجد شیان قدیمی‌ترین و مشهورترین مسجد در چین است. ساختمان اصلی آن در سال ۷۴۲ بعد از میلاد مسیح تاسیس شد. ولی در دوران‌های بعد ساخته و بازسازی شد. یکی از مشخصات برجسته این مسجد حروف‌گذاری‌ها و دکوراسیون عربی است. برخلاف اکثر مساجد اسلامی، این مسجد مناره و گنبد ندارد.

۸. مسجد شیخ لطف‌الله، اصفهان، ایران. ۱۶۱۸-۱۶۰۳

8

این مسجد یکی از بهترین شاهکارهای معماری اسلامی به حساب می‌آید. مسجد شیخ لطف‌الله در شرق میدان نقش جهان واقع شده است و ورودی آن مشابه مسجد امام و بازار بزرگ است. یکی از مشخصات خاص مسجد طاووسی است که در وسط گنبد خودنمایی می‌کند.

۷. گنبد سلطانیه، زنجان، ایران. ۱۳۱۲-۱۳۱۰

7

این گنبد به نام محمد خدابنده نیز شناخته می‌شود. گنبد سلطانیه در زنجان قدیمیترین گنبد دوجداره در ایران و سومین گنبد آجری بزرگ دنیا است. فضای داخلی آن متاثر از معماری اسلامی و دارای مورزاییک، سفال و نقاشی‌های دیواری است.

۶. مسجد پادشاهی، لاهور، پاکستان. ۱۶۷۳-۱۶۷۱

6

مسجد پادشاهی نمونه کاملی از نمایش زیبایی و شکوه عصر مغول و مشهورترین جاذبه توریستی منطقه است. طراحی آن از معماری ایرانی-اسلامی و آسیای میانه الهام گرفته شده است. نمای خارجی آن پوشیده از کنده‌کاری‌های سنگی و نقاشی‌های دیواری است و فضای داخلی آن با گچ بری‌های پنجره‌ای تزیین شده است.

۵. مسجد بی‌بی هیبت، باکو، آذربایجان. قرن سیزدهم

5

مسجد بی‌بی هیبت یک مسجد تاریخی است و مقبره اوکیما خانم یکی از نوادگان حضرت محمد در آن قرار دارد. در حال حاضر به عنوان یک مکان مقدس برای مسلمانان به حساب می‌آید. این مسجد به نام مسجد فاطمه نیز شناخته می‌شود. فضای داخلی مسجد پوشیده از گچ‌بری‌های تزیینی است. مسجد یک مناره به ارتفاع ۲۰ متر و اتاقی به شکل مستطیل کشیده با یک طاق نوک تیز دارد.

۴. چینلی کیوسک، استانبول، ترکیه. ۱۴۷۳

4

این کوشک با سرامیک‌های براق تزیین شده است و یک نقشه مربعی دارد. چینلی کیوسک توسط یک معمار ایرانی طراحی شده است. مشخصات بارز آن شامل یک رواق ورودی مسقف، طاق‌های دندانه‌دار در سقف فضای داخلی و گنبد بلند مرکزی می‌شود.

۳. الحمرا، گرانادا، اسپانیا. ۱۳۹۰-۱۳۳۸

3

قصر عظیم الحمرا در گرانادای اسپانیا توسط ابن الاحمر طراحی شده است. آنچه این بنا را برجسته می‌کند مجموعه‌ای از صحن‌هایی است که با اتاق‌ها محصور شده‌اند. در ساختار کلی این بنا و در شکل ستون‌ها، طاق‌ها و گنبدها مجموعه‌ای متفاوت از معماری موریش اسلامی مشاهده می‌شود. از زیبایی‌های چشم‌گیر این بنا می‌توان به گذرگاه‌های طاق‌دار ستونی و بلند، فواره‌ها و نوری که از آب در صحن‌ها منعکس می‌شود، اشاره کرد.

۲. مسجد سلطان حسن، قاهره، مصر. ۱۳۶۳-۱۳۵۳

2

مسجد سلطان حسن یک مسجد دانشگاهی است. با وجودی که این مسجد دکوراسیون و تزیینات چشم‌گیری ندارد، اما نقشه صلیبی شکل، ایوان‌ها، رواق‌های طاقچه‌ای (عقب رفته)، طاق‌های عظیم و دیگر وجوه بی‌نظیر معماری آن را به بنایی متمایز تبدیل کرده است.

۱. تاج محل، آگرا، اوتار پرادش، هند. ۱۶۵۳-۱۶۳۲

1

مقبره مرمرین سفیدی که به دست فرمانروای مغول، شاه جهان، برای یادبود همسر سومش، ممتاز محل، ساخته شد. این بنا به عنوان جواهر هنر اسلامی در هند شناخته می‌شود و یکی از شاهکارهای تاریخ است که در سراسر دنیا همواره مورد تحسین قرار گرفته است. نمای بیرونی تاج محل در میان معماری‌های مغولی بهترین است.

23

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]