بنا و نما دکوراسیون معماری

روانشناسی رنگ در معماری – قسمت دوم

در مطلب قبل، اشاره کردیم که رنگ مانند تمام ادراک‌های حسی دیگر تاثیراتی نمادین، ارتباطی، احساسی و عاطفی دارد. هدف طراحی‌های حال حاضر معماری مراقبت از سلامت روحی و جسمی انسان‌هاست و بدین منظور همواره ملاحظاتی درنظر گرفته می‌شود. در محیط‌های مختلف این نکته باید به صورت خاص خود رعایت شود؛ مثلا ساختمان‌های پزشکی و روانپزشکی، ادارات، کارخانه‌های صنعتی و تولیدی ماشین آلات، خانه‌های سالمندان، موسسه‌های آموزشی و غیره؛ هر کدام محیطی متفاوت با کارایی متفاوتی است که توجه جداگانه‌ای طلب می‌کند.

محیط معماری – احساسات و اختلالات روان‌تنی

Sune Lindstrom یکی از اساتید معماری گفته: «هر محصول خاص معماری، بر حسب اهمیتی که برای ما دارد، خود به خود موجب واکنش عاطفی‌مان می‌شود.» هر محیطی احساساتی را به وجود می‌آورد که به نوبه خود با روان‌تنی مرتبط است. روان‌تنی به این معناست که ممکن است اختلالات جسمی از عوامل روانی سرچشمه بگیرند و توسط آنها تشدید شوند. برعکس آن هم صادق است که مشکلات روانی ریشه در اختلالات جسمی داشته باشند. برای مثال استرس می‌تواند سردرد را در پی داشته باشد، اضطراب باعث افزایش ضربان قلب می‌شود و خشم و ناراحتی بر معده تاثیر می‌گذارند. البته مشکلاتی مانند فشار خون بالا، تپش قلب، سردرد میگرنی، اگزما و ناتوانی جنسی نیز از جمله اختلالات روان‌تنی هستند.

تحقیقات علمی پیوند (PNI (PsychoNeuroImmunology را نیز تصدیق کرده‌اند. PNI یا ایمنولوژی عصبی-روانی به وضوح نشان می‌دهد شبکه‌ای از فیبرهای عصبی و پل‌های مولکولی، روان و جسم را به یکدیگر متصل می‌کنند و به این ترتیب عواطف قادر به نفوذ در سلول‌های موجود زنده هستند. در نتیجه این تحقیقات، احساسات مثبت به تقویت سیستم دفاعی بدن در مقابل بیماری‌ها می‌پردازند در حالی که احساسات و عواطف منفی تاثیری تضعیف کننده دارند.

دکتر دیوید فلتن (David Felten) در دانشکده پزشکی دانشگاه روچستر واقع در نیویورک، پروفسور نوروبیولوژی و آناتومی است. او در پاسخ با این سوال که چه زمانی پیوند بین ذهن و جسم برقرار می‌شود، اظهار داشت هنگامی که ما شروع به درک تحریکات حسی می‌کنیم.

c35nvgsougtn33fa

ارگونومی‌های بصری و رنگ

احتمالا یکی از ویژگی‌های کمتر شناخته شده رنگ مناسب، نقش آن در حفظ کارایی بصری و راحتی است. فرآیند تطابق چشم به عکس‌‌العمل فوری چشم برای تغییر در شدت نورهای مختلف نیاز دارد. بازتاب نور کم باعث گشادگی مردمک چشم می‌شود و بالعکس بازتاب نور زیاد تنگ‌تر شدن مردمک را در پی دارد. چشم، شدت نور را می‌بیند نه شدت روشنایی. شدت نور، همان چیزی است که چشم‌ها پس از بازتاب نور از سطوح (دیوارها، کف و لوازم خانه) دریافت می‌کنند. در صورتی که تفاوت بین شدت نور و منظره زیاد باشد، ماهیچه عنبیه چشم به منظور انجام عمل تطابق کشیده می‌شود و موجب خستگی چشم می‌شود. مطالعات نشان داده‌اند که تفاوت‌ مناسب شدت نور از خستگی چشم جلوگیری می‌کند و در افزایش تیزهوشی بصری و همچنین بهره‌وری موثر است.

Modern-home-interior-with-natural-light-architecture-w600

رنگ توسط سطوح جذب می‌شود و تنها مقدار معینی از نور منعکس می‌شوند. این اندازه‌گیری‌ها به عنوان میزان بازتاب نور شناخته می‌شوند. تمامی شرکت‌های رنگ آنها را با نام LR یا LRV معرفی می‌کنند.

معیارهای بین‌المللی برای نرخ بازتاب نور در یک فضا ۳-۱ در نظر گرفته می‌شود. با این روش کف باید حدود ۲۰ درصد، لوازم و مبلمان ۲۵تا۴۰ درصد و دیوارها ۴۰ تا ۶۰ درصد نور را بازتاب کنند. ۳-۱ به معنای تقسیم روشن‌ترین رنگ (۶۰ درصد) به تیره‌ترین رنگ (۲۰درصد) است. با این حال، ارگونومی‌های بصری، طراحان رنگ نیستند و هنوز نیازمند طراح/تعیین کننده رنگ خواهیم بود. شرایطی را در نظر بگیرید که دیوار زردی با بازتاب ۶۰ درصد داشته باشیم. در این حالت دیوار دیگر زرد محسوب نمی‌شود و زرد مایل به قهوه‌ای شناخته می‌شود. برای این مواقع راه‌ حلی وجود دارد. برای مثال اگر دیوارها تا ۷۵ درصد نور را بازتاب می‌کنند، نیاز است که درصد بازتاب کف و لوازم خانه نیز افزایش یابد تا تضاد بین روشنی و تیرگی در حالت تعادل نگه ‌داشته می‌شود. جالب است بدانید اگر انجمن طراحی این قانون را می‌دانستند، رنگ سفید از دیوارهای خانه‌ها حذف می‌شد و تنها سقف‌ها با بازتاب ۸۰ تا ۹۰ درصد قابل قبول به شمار می‌رفتند.

22-680x510-w600

شکاف کاربردی

دکتر کولر در سند D15:81 برای شورای سوئدی تحقیقات ساختمان‌سازی در رابطه با اثرات نور و رنگ این‌گونه نوشت: «در طول دوره این کار، آشکار شد حقایق و نتایج بی‌شماری وجود دارد که تقریبا هیچ وقت در عمل و آموزش در نظر گرفته نشده‌اند. بنابراین، از طرفی در تحقیقات و از طرف دیگر در تجربه‌های عملی شکافی پیدا می‌شود: یک گپ (شکاف) کاربردی افتضاح»

بیانیه او باعث نگرانی‌های زیادی در موسسه بین‌المللی مشاوران/طراحان رنگ IACC شد. این موسسه در سال ۱۹۵۷ با مشارکت حدود ۵۰ معمار، طراح، هنرمند، مربی، روانشناس و دانشمند از دوازده کشور مختلف تاسیس شد. انگیزه آنها از تاسیس این موسسه، عدم آموزش صحیح و شایسته در حرفه‌هایی بود که در فعالیت خود به استفاده از رنگ نیاز داشتند. با همکاری کارشناسان شناخته شده ملی و بین‌المللی، برنامه آموزش-اعتبارگذاری در سالزبورگ اتریش و تحت راهنمایی دکتر هانریش فیرلینگ (Dr. Heinrich Frieling)، موسس موسسه روانشناسی رنگ آلمان شروع به کار کرد. در حال حاضر این موسسه با نام آکادمی IACC برای رنگ و محیط زیست شناخته می‌شود. تا به امروز، این برنامه در ایالات متحده برای همه شرکت کنندگان بین‌المللی انگلیسی زبان، میلان، ایتالیا و مدرسه IACC ژاپن برای رنگ و طراحی داخلی، ناگویا، کیوتو، فوکوکا، هیروشیما و ساپورو انجام شده است.

Interior_Design_Color_Mood_Psychology-w600

شکی نیست محدود کردن رنگ به کاربرد آن در دکوراسیون درست نیست و همچنین ویژگی‌های رنگ تنها با تفاسیر شخصی یا کاربرد رنگ‌های روی مد و براساس اصطلاحات طراحی را نمی‌توان توضیح داد. انسان‌ها با مرکز قرار دادن خود و اهداف‌شان به طراحی اماکن مختلف می‌پردازند. بنابراین بهتر است با رعایت همه نکات علاقه خود را به فراهم آوردن محیط آرام و مورد نظر خود به نمایش بگذارد.

2

یک دیدگاه

نظر بدهید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]