فرش

ساختار قالی تبریز – قسمت دوم

در قسمت قبل توضیحات بسیاری در مورد ساختار فالی تبریز و طراحی حاشیه قالی و قالیچه‌های این شهر ارائه کردیم. در ادامه این مطلب می‌توانید اطلاعات تکمیلی درباره ساختار قالی تبریز را مطالعه کنید.

ترنج نقشی است که در وسط فرش قرار می‌گیرد و شکل آن ممکن است دایره، بیضی، لوزی و یا چند پره باشد.

اندازه ترنج در فرش‌های تبریز معمولا تا حدودی بزرگتر از حد معمول است و ترنج‌های این شهر از تنوع و گوناگونی زیادی برخوردار هستند و انواع نقش مایه‌ها را در آنها می‌توان پیدا کرد، ازجمله نقوش پرندگان و حیوانات مختلف و دسته گل‌های فرنگ که شامل گل‌های طبیعی‌اند در متن ترنج تبریز دیده می‌شود.

گلدان و نقوش زیر خاکی نیز از عمده نقش‌های ترنج‌های تبریز هستند.

1001boom-11296803_1003971792991140_947942810_n

طراحان تبریز همه نوع ابداع و نوآوری را در لچک‌ها بوجود آورده اند به طوری که لچک‌های این شهر نسبت به سایر شهرها متنوع تر و رنگارنگ‌ترند.

حرکت آزادانه اسلیمی‌ها که باعث ایجاد اشکال قابی شکل و تودرتو می‌شوند در لچک قالی‌های تبریز مانند سایر مناطق کاربرد فراوان دارند. همچنین به کارگیری اسلیمی‌های دهن اژدری با شاخه‌هایی مزین با برگ‌های نوک تیز در تبریز رایج است.

به طور کلی اکثر اسلیمی‌ها از جمله خرطومی، دهن اژدری، ساده و شکسته، گلدار، اسلیمی‌هاری در طرح‌های فرش تبریز به خوبی نمایانگر است و شاید تبریز به علت تنوع طرح‌هایش تنها شهری باشد که از این همه اسلیمی‌ها در قالی‌های لچک و ترنج و حاشیه و خصوصا متن استفاده می‌کند.

  • تجهیزات اختصاصی
  • دار تبریزی

دار تبریزی یا عمودی را از این رو تبریزی می‌نامند که ظاهرا در تبریز اختراع شده است. در شهر تبریز انواع دیگر دار استفاده نمی‌شود چون این دستگاه ساده است و به کار بردن آن آسان و در عین حال ارزان است.

در اغلب مراکز قالیبافی واقع در شهرهای شمال غربی و مرکزی ایران نیز این نوع دار به کارمی‌رود. این دار نسبت به دار روستایی از چندین لحاظ برتری دارد. کار خسته کننده کلاف کردن چله‌ها و گره زدن آنها به تیر فوقانی و دوختن قسمت بافته شده قالی به تیر زیرین در این دستگاه حذف شده است.

هنگام پایین کشیدن قالی می‌توان با بیرون کشیدن چهارگوه از شکاف باهوها چله‌ها را به سرعت رها ساخت. به این ترتیب قالی پایین می‌آید و قسمت بافته شده را طوری روی دار قرار می‌دهند که به سهولت می‌توان آن را مورد بازرسی قرار داد.

ساختار قالی تبریز

ساختار قالی تبریز

  • قلاب تبریزی

در شهر تبریز کارد مخصوص به کار برده می‌شود که با کاردهای دیگر اختلاف مهمی دارد. این کارد ترکیبی است از یک تیغه تیز و قلابی شبیه قلاب دکمه انداز که در انتهای تیغه تعبیه شده است. از قلاب برای گره زدن و به جای گره زدن بوسیله دست، و از تیغه برای بریدن نخ پس از بستن گره استفاده می‌کنند.

در سراسر ایران نوعی شیوه قالیبافی تقلبی رواج یافته که به شهرت نیک قالی ایران بسیار لطمه زده است. این روش زیان آور این است که به جای گرفتن دو رشته تار و بستن گره به آن، گره را به چهار تار می‌بندند، به این ترتیب فرشی که بافته می‌شود تنها نصف گره‌هایی را که باید داشته باشد دارد.

شهر تبریز یکی از مراکز معدود قالیبافی است که این بیماری در آن شایع نشده است علت این امر به این دلیل است که قالیبافان تبریز چون برای بستن گره به جای انگشت از قلاب استفاده می‌کنند، بستن گره با قلاب امکان پذیر نمی‌شوند. نتیجه این مصونیت به طور کلی به نفع قالیبافان تبریز تمام می‌شود.

3

نظر بدهید

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]