فرش

بافت قالی‌های عشایری و ایلیاتی فارس به عنوان قالی‌های درباری

ایل هر کجا که برود فرهنگ و قومیت خود را فراموش نخواهد کرد؛ گوئی که این فرهنگ با او زاده شده و با او خواهد مرد. خاصه اینکه از کوچ او اندک زمانی بیش نگذشته باشد و گرد زمانه روی فرهنگش ننشسته باشد. دولت زندیه یک ایل بود یک ایلی که همه با هم به شیراز آمده بودند تا به ایران حکومت کنند و یک ایلیاتی هرگز نمی‌تواند روی فرش شهری باف اصفهان بنشیند و زندگی کند لذا قالی‌های درباری کاخ‌های زند، مزین به فرش‌های ایلیاتی فارس شد.

اما فرش‌های ایلیاتی فارس اکثرا تمام پشم هستند و درشت بافت (با رجشمارهای پایین)؛ و اغلب دارای گره فارسی‌اند که زودتر در معرض بید خوردگی و سایش قرار می‌گیرند.

به علت فراوانی اینگونه قالی‌ها در دوره‌های مختلف و تکامل تدریجی آنها لذا کمتر کسی توجه به جمع آوری قالی‌های این دوره کرده است و همین امر باعث شده که قالی‌هایی که به این دوره تعلق داشته باشند کمیاب یا بهتر بگوییم نایاب شوند.

نقوش گل فرنگ، کاشیکاری و جلاد سده ۱۲ پایه‌ای برای نقوش گل فرنگ قالی سده ۱۳ گل فرنگ‌ها به عنوان موتیف اصلی شاخص موتیف‌های دوره زندیه مساجد و تکایا است هنگامی که به پیش می‌آییم و به دوره قاجار می‌رسیم می‌بینیم این نقش از روی دیوارنگاری‌ها و اجلاد و کاشی‌ها به روی منسوجات گره‌دار و به اواسط حکومت زندیان باز گردد.

قالی‌های درباری

نقش قالی گل‌فرنگ

البته نام نهادن این موتیف‌ها با واژه گل فرنگ – از آنجایی نامیدنش به روزگار صفویان می‌رسد – شاید بی‌مهری به گل بومی این سرزمین که همان گل سرخ ایرانی و یا گل گلاب محمدی است باشد؛ چرا که در مقایسه این گل با گل رز منقوش بر کتب فرنگستان وجه تمایز گل سرخ ایرانی با گل روز فرنگی (فرانسوی و به گفته‌ای لندلی) درک خواهیم کرد هنرمند ایرانی رئالیسم محض نیست و هر چند بخواهد موضوعی خاص را به تصویر می‌کشد با استفاده از ذهن خلاق خویش آن را به نگارستان خوشرنگ نگاره‌های ایران فرا می‌خواهد.

2

یک دیدگاه

  • نمایشگاه فرش و تابلو فرش دستباف و دستبافته عشایری ایران از سوم اسفند ماه جاری در مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران برپا می شود.

نظر بدهید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مطالب را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.

[انصراف]